Çiftçinin Traktörü Haczedilemez!

Yargıtay’ın kararıyla birlikte artık çiftçinin tarla ve bahçede kullandığı traktör haczedilemez. Hayatını çiftçilikle sürdüren vatandaş borcunu ödeyemediği için hacizle karşı karşıya geldi. Haciz memurlarının traktörünü haczetmesi üzerine vatandaş mahkemeye başvurarak traktörü bağ, bahçe işlerinde kullandığını bildirdi. Ancak mahkeme haczin doğru olduğu yönünde karar verdi.

Mağdur olduğunu düşünen çiftçi kararı temyiz edince Yargıtay devreye girdi. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi emsal bir karara imza atarak mahkemenin kararını bozdu.

Yargıtay: Çiftçinin traktörü haczedilemez

Traktörün çiftçiler için zaruri bir nakil vasıtası ve ziraat aleti olduğunu belirten Yargıtay bu durumun borçlu ailenin sosyal durumuna göre ve ihtiyacına göre belirleneceğini belirtti. Yargıtay kararında belirttiği aile kavramı geniş anlamda değerlendirilmesi gerektiğini belirtip borçlu ile aynı çatı altında yaşayan kişiler ile bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsamaktadır.

Mahkemelerin çiftçilerin meslek hayatına devam edebilmeleri amacıyla sahip olduğu arazinin de büyüklüğüne ve vasfına bakılarak traktöre ihtiyacı olup olmadığına karar verilmelidir. Eğer çiftçinin söz konusu traktöre ihtiyacı varsa traktörün değeri bilirkişiler tarafından tespit edilmeli.

Eğer tespit edilen değer borçlunun haline uygun bir traktör alabilmesi için gerekli paradan fazla ise satılmasına karar verilmelidir. Satış gelirinden elde edilen miktarın belirlenen kısmı borçluya traktör temin etmesi için verilirken kalanı alacaklıya ödenmelidir.

İcra İflas Kanunu’na Göre Haczedilemez Mallar

Yargıtay tarafından verilen bu emsal karar İcra ve İflas Kanunu’nun Haczedilmez Mallar Kanunu temel alınarak hükmedilmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 82.Maddesi olan haczi caiz olmayan mallar ve haklar kısmında yer alan borçlu eğer çiftçi ise mesleğine devam edebilmesi ve ailesini geçindirebilmesi için gerekli olan arazi ve çift hayvanları ile nakil araçları ve ziraat aletleri haczedilemez.

Bu maddenin tam halini görmek istiyorsanız www.mevzuat.gov.tr üzerinden ilgili maddeye erişebilirsiniz. Borçlu çiftçilerin işlerini yapabilmeleri ve ailelerine bakabilmeleri için gerekli zaruri ihtiyaçların haczedilememesinin temeli olan bu madde sayesinde borçlu çiftçi ailelere umut ışığı doğuyor.

İlkelere Uygun Değil! Yargıtay’dan Çiftçileri İlgilendiren Emsal Karar

Yukarıda verilen maddeye göre durum değerlendirildiğinde eğer borçlu çok geniş araziye sahipse çok sayıda traktöre sahip olması gerekmemektedir.

Yani vasfı çok olan birden fazla traktör sahibi olunması durumu karşında bilirkişi araziyi ve bu arazi için yeterli olabilecek traktörün değerini belirlemektedir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bütün traktörler satılarak borçlu olan kişiye arazisi için yeterli olacak traktörü alabilmesi için paranın bir kısmı verilirken kalan para hak sahibine verilmelidir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’ne gelen bu somut olayda ise İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan kapsamlı araştırmada borçlunun geçimini çiftçiliğin yanında emekli maaşı ve bir iş yerinin dört ortağından birisi olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca borçlunun gerçek mesleğinin çiftçilik olduğu konusunda şüpheleri bulunan şikayetçi mahkemenin bu durumu yeterince araştırmadığı gibi eğer traktöre ihtiyaç varsa arazinin incelenerek bilirkişi tarafından belirlenecek münasip traktör bedelinin de tespit ettirilmediği belirtmiştir.

17 Bin Çiftçi İcra Takibinde

Türkiye Tarım ve Kredi Kooperatifleri Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan verilere göre 17 bin çiftçi borçlarını ödeyemediği için icrada. Bu borçların büyük çoğunluğu çekilen kredi borçları oluşturduğu belirtilip toplam borcun 436 milyon lira civarı olduğu belirlendi.

Türkiye Tarım ve Kredi Kooperatifleri Genel Müdürü Fahrettin Poyraz tarafından yapılan açıklamada üreticilere verilen tarım kredilerinin yeniden yapılandırılmasını içeren Torba Yasa’nın görüşüldüğünü bildirildi. Son yılın verilerine göre tarım kredilerinden çekilen toplam miktarın 9 milyar lira civarında olduğu ve bu paranın büyük çoğunluğunun mazot, yem ve ilaç ihtiyacı temini için oluşan ayni kredi olduğu ortaya konuldu.

Veriler ışığında borçluların illere göre dağılımına bakıldığında ise ilk sırayı 176 milyon lira ile Kayseri alırken onun arkasından 160 milyon lira ile Ankara ve üçüncü olarak 150 milyon lira ile İzmir’in geldiği görülmekte.

İcra takibinde olan çiftçilerin aynı çatı altında yaşadığı kişilere bakabilmeleri ve meslek hayatlarını sürdürebilmeleri için gerekli araştırmalar yapılarak eğer ihtiyacı varsa traktörlerinin hacze konu olmayacağı Yargıtay 12. Hukuk Dairesi başkanlığı tarafından verilen emsal kararla anlaşılmaktadır.

Senet Nedir?

Senet, karşı tarafa imzalanarak verilen ve bir maddi getirisi olacak olan belgedir. Bu belge ile, borçlu borcunu ödeyeceğini taahhüt eder. Senet kıymetli evrak niteliğindedir. Alacaklı ve borçlu arasında imzalanır. Belli özelliklere tabi olmadıkları sürece, senetlerin bir geçerlilikleri olmayacaktır. Senetin geçerli olması için gerekenler;

• Senette poliçe ibaresinin yer alması,
• Senette yer alan imzalar,
• Tarih ve ödeme alanlarının doldurulmuş olması

Şeklindedir.

Senette Sahtecilik Nasıl Yapılır?

Senette tarafların anlaşarak yeni bir senet düzenlemeleri şeklinde değişiklikler yapılabilir. Bu durum, borçlu kişinin bilgisi dahilinde ve imza atması şeklinde gerçekleşir. Bunun dışında, senet üzerinde yapılacak olan oynamalar, senette tahrifata tabidir, senette oynama ve sahtecilik suçuna girer.

Resmi Evrakta Sahtecilik Nedir? Senette Oynama ve Sahtecilik Suçu

Resmi evrakta sahtecilik, söz konusu evrakın usulüne uygun olmadan değiştirilmesi, imzanın taklit edilmesi ya da sahte belge kullanılması şeklinde ifade edilir. Resmi evrakta sahtecilik olması için;

• Söz konusu olan resmi belgenin, gerçekte bir anlam ifade etmiyor oluşu,
• Var olan gerçek bir belgenin değiştirilmiş olması ile başkalarını aldatmanın amaçlanmış oluşu,
• Resmi belgenin tamamen sahte oluşu

Durumları söz konusudur.

Resmi Evrakta Sahtecilik Suçunda Mağdur Kimdir?

Resmi evrakta sahtecilik suçunda, söz konusu olan mağdur devlettir. Evrakta sahtecilik yapan şahıs, kamunun yani devletin güvenini sarsmış olduğundan, bu kişiler gıyabında davayı devlet açacaktır. Evrakta yapılan sahtecilik sebebiyle madden ve ruhen zarar gören kişiler varsa, konu hakkında zarara uğrayan kişiler olarak, soruştuma ve kovuşturma evresinde yer alırlar.

Senette Sahtecilik Suç Duyurusu Süresi Nedir?

Resmi evrakta sahtecilik suçu, şikayete bağlı suçlar kategorisine girmez. Bu nedenle bu suçların şikayet süresi gibi bir süre de söz konusu değildir. Evrakta sahtecilik suçunun zaman aşımı süresi 8 yıldır. Şikayet, savcılığa bildirilmek suretiyle yapılacaktır.

Senette Oynama ve Sahtecilik Suçu | Senet Nedir? Senet, her şeyden önce, “bir kimsenin yapmaya veya ödemeye borçlu olduğu şeyi göstermek için imzaladığı resmî kâğıt, belgit” olarak tanımlanmaktadır. Bu anlamda, kökeninin Roma hukukuna dayandığının da önemle altını çizmek gerekir.

Senet, bir “yazılı belge”dir. Üzerinde yazılı olan tarihte ödeneceğinin hüküm altına alındığı, ödenmediği takdirde Türk Borçlar Kanunu’ndaki “temerrüt” hükümlerinin söz konusu olacağı ve bir borcun varlığının imza altına alındığı belgedir.

Ancak, ayrı bir hassasiyetle belirtelim ki, “senet” oluşturmak herhangi bir hukuki şekil şartına bağlı tutulmadığından (yazılı olarak yapılması dışında), oluşturması çok kolay bir belgedir. Bu nedenle, hemen ifa edilmeyecek olan borçların, daha sonra ifa edileceğinin hukuken garanti altına alınmasını sağlamak maksadıyla düzenlenirler; ticari önemi bu denli büyük bir belgenin üzerinde çok kez sahtekarlıklar yapılabilmektedir.

Resmi Belgede Sahtecilik Suçu

Senetler üzerinde, kötü niyetli kimselerin oynama yapması, “senette tahrifat” olarak adlandırılır. Bu durum, sadece özel hukuk anlamında değil; ceza hukuku anlamında da bir sorumluluk doğurur. Ceza hukuku açısından doğurduğu sonuç, kişinin “resmi belgede sahtecilik” suçu işlemiş olmasıdır. Bu da, Türk Ceza Kanunu’nun 204 ve 205. Maddelerinin konusunu oluşturmaktadır. Şöyle ki:

Madde 204.-  (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır.

Madde 205.-  (1) Gerçek bir resmi belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(Kambiyo senedi adı verilen senetler en yaygın senet türüdür. Türk hukuku, kambiyo senetlerini bir “resmi belge” saymaktadır. Bu nedenle, kambiyo senetlerinde yapılacak olan tahrifat, resmi belgede sahtecilik suçunun tüm unsurlarını barındırmaktadır.)

Senette Nasıl Değişiklik Yapılır?

Olağan koşullarda, özellikle resmi belge sayılan kambiyo senetleri adına konuşacak olursak, bu senetlerde değişiklik yapılması basit bir prosedüre dayanır. Şöyle ki, eğer taraflar kendi aralarında senedin değiştirilmesi konusunda anlaşırlarsa, önceki senet imha edilerek hukuk yaşamından kaldırılır; yerine yenisi yapılır.

Keza, tarafların direkt olarak senedi yürürlükten kaldırmaları, yerine yenisini hiç yapmamaları da mümkündür. Ancak, burada altı çizilmesi gereken nokta, KARŞILIKLI  İRADE AÇIKLAMASININ bulunması kısmıdır. Taraflar aralarında anlaşırlarsa, senet üzerinde değişiklik yapılabilir; bunun dışında gerçekleşecek her tür değişiklik, “senette tahrifat” suçu oluşturur.

Eğer senette oynama yapılarak bir resmi belgede sahtecilik suçu oluşursa, bu suçun cezai takibatı Cumhuriyet Savcısının emri üzerine soruşturulur; gerekirse kovuşturma (yargıç karşısına çıkma) aşaması başlatılır. Yani, tarafların şikayetine gerek duyulmaz. (Senette Oynama ve Sahtecilik Suçu)

Menfi Tespit Davası

Senette meydana getirilen oynamadan dolayı, gerçekte borçlu olmadığı bir edimin kendisine “borç” olarak dayatıldığı kişi, borçlu olmadığının tespit edilmesi maksadıyla menfi tespit davası açar.

Makalede Senette Oynama ve Sahtecilik Suçu konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İcra Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.