Gaiplik davası nasıl açılır sorusuna cevap verebilmek için gaip nedir, gaip kime denir şeklindeki sorulara yanıt bulmak gerekmektedir.

Gaiplik Nedir?

Gaiplik nedir sorusu gaiplik davasının açılmasına gerekçe oluşturmaktadır. Kişinin varlığının mahkeme hükmüyle sona ermesi anlamına gelen gaiplik, kişinin ölüm tehlikesi altında bulunması ya da kendisinden uzun süre yakınlarının haber alamaması durumunda ortaya çıkan bir durumdur.

Gaiplik kararı kendisinden haberdar olunamayan kimse hakkında mahkeme kararıyla ölüm kararının aldırılması anlamına gelecektir.

Ölüme bağlı miras, mal paylaşımı gibi hususların gaiplik kararıyla da gerçekleşmesi mümkün olmakla birlikte gaiplik kararı kişiden son haber alındığı tarihten itibaren geçerli olacak şekilde verilecektir.

Gaiplik Davası Nasıl Açılır?

Gaiplik davasının açılmasında belli süreler medeni kanunda tanımlanmıştır.

Kişinin ölüm tehlikesi içinde bulunduğu tarihten itibaren 1 yıl geçmesiyle veya kişiden uzun süre haber alınamaması nedeniyle son haber alma tarihinin üzerinden 5 yıl geçmesiyle gaiplik davası açılabilecektir.

Gaiplik davasını gaiplik kararı aldıracak kanuni mirasçılar, askerlik şubesi ya da hazine açabilmektedir. Gaiplik davası dilekçe örneği ile açılan gaiplik davasına bakan mahkeme gaip için ilan vererek en az 6 aylık bir ilan tarihi belirleyecek gaip hakkında bilgisi olanları mahkemeye davet edecektir. Bu sürede gaip kararı istenilen kişinin ortaya çıkması halinde gaiplik davası sona erecektir.

İlan tarihinin bitimiyle birlikte gaip hakkında herhangi bir sonuç alınamaması halinde mahkeme gaiplik kararı alarak kişinin öldüğüne dair mahkeme hükmü verecektir.

Gaiplik kararıyla birlikte ölümle birlikte ortaya çıkan tüm sonuçlar miras konusunda kanuni mirasçılara geçecektir. Gaip olan eşin boşanmış sayılması içinse boşanmanın feshedilmesi davası açması gerekmektedir.

Gaiplik Davasında Görevli Mahkeme Neresidir?

Asliye hukuk mahkemeleri gaiplik davasına bakmakla birlikte gaiplik kararı görevli mahkeme 2019 kişinin son ikamet yerindeki asliye hukuk mahkemesi gaiplik davasında görevlidir.

Kişinin ikameti bulunmuyorsa nüfusa kayıtlı olduğu yer, burası da yoksa babasının ikametinin bulunduğu yer mahkemesi gaiplik davasına bakmakla görevlidir.

Gaiplik nedeniyle evliliğin feshi davaları birçok vatandaşın hayatında önemli bir yeri olan hukuki işlemlerdir. Gaiplik; bir kimsenin nerede ve ne şartlarda olduğuna dair uzun süre bilgi sahibi olunamaması anlamına gelmektedir. Bir kişi hakkında ilgili mahkemelerce gaiplik kararı çıkarılabilmesi için;

• Söz konusu kişiden uzun süre haber alınmamış olması
• Söz konusu kişinin aldığı tehditler dolayısıyla ölüm tehlikesi altında olduğu halde ortadan kaybolması
• Kişinin aile fertleri dahil olmak üzere herhangi kimsenin bilgisi olmadan ortadan kaybolmuş olması
• Kişinin hakkında oldukça uzun bir süredir hiçbir haber alınamaması neticesinde kişinin ölmüş olabileceği

gibi durumlar olması gerekmektedir. Nitekim bu tür durumlar neticesinde ilgili mahkemeye başvurulmasının ardından kişi hakkında gaiplik kararı çıkarılmaktadır.

Medeni Kanunu’nun 94. maddesine göre bir evlilikte çiftlerden biri hakkında gaiplik kararı çıkmış işe karı ve kocanın biri tarafından evlilik feshedilmedikçe yeni bir evlilik söz konusu olamaz. Bu nedenle gaiplik durumu söz konusu olan davalarda öncelikle evliliğin feshi davaları görülmesi gerekmektedir. Bu konuda birtakım koşullar bulunmaktadır.

Gaiplik Nedeniyle Evliliğin Feshi Davaları Koşulları

Gaiplik nedeniyle evliliğin feshi davalarında öncelikli olarak eşlerden biri hakkında gaiplik kararı verilmiş olması gerekmektedir. Bununla beraber gaiplik hakkında mahkemeye başvurulduğu sırada evliliğin feshi talebinde de bulunulmuş ise ayrıca evlilik feshi talebinde bulunmaya gerek yoktur. Bu süreçte yetkili hâkimin dava hakkındaki işlemleri de şu şekilde olmaktadır:

• Gaip olan eş hakkında gaiplik kararı verilmiş ise bunun kanuna uygun olup olmadığının araştırılması
• Nüfus kayıtlarının detaylı incelenmesi
• Gaiplik kararı kesinleştiği takdirde evliliğin feshedilmesi
• Evliliğin feshi durumunda yeniden evlenebilme imkanı olan kadın, bu evlilik için 300 günün geçmesini beklemesine gerek yoktur.

Gaiplik Nedeniyle Evlilik Fesihi Davası Hangi Mahkemede Görülür?

Gaiplik sebebiyle yeniden evlenemeyen birçok vatandaşı yakından ilgilendiren bu durum da yetkili olan mahkeme gaip olan kişinin eşi konumundaki kişinin konutu olan mahkemedir. Gaiplik nedeniyle evliliğin feshi davası Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde görülmektedir.

Gaiplik nedeniyle evliliğin feshi, çekişmesiz yargı işidir.  Çekişmesiz yargıda eğer özel bir düzenleme bulunmuyorsa, görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme de talepte bulunanın veya ilgilerden birinin oturduğu yer mahkemesidir (6100 S. K. m. 383, 384). Ancak kaybolanın eşi, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile istenecek evliliğin feshini, davacının yerleşim yeri aile mahkemesinden istenir.

Çekişmesiz yargı işleri arasında yer alan mühürleme, deftere geçirme ve yemin tutanağı düzenleme gibi işlerin icrası sırasında dikkate alınması ve düzenlenecek belgeye yansıtılması sırasında gözetilecek olan hususların ayrıntıyı gerektirmesi sebebiyle bu detaylandırma, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.

Gaiplik Nedeniyle Evliliğin Feshi Davası Nasıl Açılır?

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir.

Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez. Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır.  Kaybolanın eşi evliliğin feshini, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile isteyebilir. Ayrı bir dava ile evliliğin feshi, davacının yerleşim yeri aile mahkemesinden istenir.Türk Kanunu Medenisi yürürlükte iken verilmiş olan gaiplik kararları, Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, bu Kanuna göre verilen kararların yarattığı sonuçları aynen doğurur.

Ancak Türk Kanunu Medenisine göre evliliğin feshinden doğmuş bulunan sonuçlar olduğu gibi kalır. Evliliğin feshi veya iptal tarihi, kararın kesinleştiği tarih olup, Türk Medeni Kanununun öngördüğü üçyüz günlük kanuni bekleme süresi bu tarihten itibaren başlar. Yabancı mahkemelerce verilen evliliğin feshi veya iptali kararlarının Türkiye’de işlem görebilmesine esas olmak üzere Türk mahkemelerince tenfiz veya tanıma kararı verilmesi halinde, yabancı mahkemenin kesinleşme tarihi, evliliğin feshi veya iptal tarihi olarak kabul edilir. Evliliği fesh veya iptal edilen kadının koca hanesindeki kaydı kapatılıp, bir önceki soyadı ile bu evlenmeden önce kayıtlı bulunduğu hanedeki nüfus kaydı açılır.

Kocası ile Türk vatandaşlığına alınan ya da Türk vatandaşı ile evlenmesi nedeniyle Türk vatandaşlığını kazanıp kocasının kütüğüne, kocasının soyadı ile tescil edilen kadının evliliğinin feshine veya iptaline karar verildiği takdirde, aile kütüğünün son aile sıra numarasından sonra yeni bir aile sıra numarası altında, mahkeme kararında belirtilen soyadıyla; mahkeme kararında soyadı belirtilmemiş ya da mahkeme kararı yabancı yetkili mahkemelerce verilip, yetkili Türk mahkemesince tanınmış veya tenfiz kararına bağlanmış ise evlenmeden önceki soyadı ile tescil edilir.

Evlenmeden önceki soyadının bulunmaması veya tespit edilememesi halinde, kadının yazılı talebi üzerine mülki idare amirinin uygun göreceği soyadı ile tescil edilir. Evliliği fesh veya iptal edilen kadının başvurusu sağlanamadığı takdirde Nüfus kütüklerinde soyadı bulunmayanlara bulunduğu yer mülki idare amirince soyadı verilir ve vatandaşlık durumu incelenmek üzere durum Bakanlığa intikal ettirilir. (Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 101) Gaiplik, gaipliğin feshi, evliliğin feshi veya iptali ve ölüm kaydının kaldırılması gibi mahkeme yazı işleri müdürü tarafından iki örnek olarak gönderilen kararlar aile kütüklerine işlenir.

Mahkeme kararının bir örneği, elektronik ortamda alınan çıktı ile birleştirilerek diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğüne, ikinci örneği ise yine elektronik ortamda alınan çıktı ile birleştirilerek arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek olan diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğüne takılır.

Makalemizde Gaiplik Nedeniyle Evliliğin Feshi konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Boşanma Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Bir kişi için gaiplik kararının alınabilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber alınmasından itibaren beş yıl geçmiş olması gerekmektedir. Mahkeme gaiplik kararı vermeden önce, bu kişi hakkında bilgisi bulunan kişileri belirli bir sürede bilgi vermeleri için usul gereği yapılan ilanlar ile çağırmaktadır.

Bu süre ilk ilanın yayınlandığı tarihten başlayarak en az altı ay olmaktadır. Gaipliğine karar verilecek olan kişinin, verilen ilan süresi dolmadan ortaya çıkması, kendisinden bir şekilde haber alınması veya öldüğü tarihin tespit edilmesi durumunda gaiplik istemi düşecektir.

Yapılan ilandan bir sonuç alınmaması durumunda, mahkeme gaipliğe karar vererek ölüme bağlı olan hakların aynı gaibin ölümünde olduğu gibi kullanır. Verilecek olan gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haber alındığı günden başlayarak hüküm doğuracaktır.

Alınan gaiplik kararı hakimin bildirmesi üzerinde ölüm kütüğüne kaydedilmektedir. Ancak tescile esas olan bir bildirimin doğru olmasının tespit edilmesi durumunda veya kime ait olduğu bilinmeyen bir cesedin kimliğinin belli olması durumu da gaiplik kararının kaldırılması sebebi ile zorunlu olan değişiklikler ilgilinin kütükte bulunan kaydının düşünceler bölümüne yazılarak yapılabilmektedir.

Gaipliğine karar verilmiş olan kişinin eşi mahkemece evliliğin feshedilmesine dair bir karar vermedikçe evlenememektedir. Eşin gaipliğine karar verilmesi durumunda 300 günlük süre, ölüm tehlikesinin veya son haber alınan tarihten başlamaktadır.

Babalık davasında dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın gaipliğine karar verilmesinde kocanın alt soyu, babası, anası veya baba olduğunu iddia eden kişi hakkında bir gaiplik kararı alındığının öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde soy bağının reddi konusunda dava açabilmek mümkündür.

Hakkında gaiplik kararı verilmiş olan bir kişinin mirasçıları veya bıraktığı mirasından hak sahibi olan kişiler, miras olan malların kendilerine teslim edilmesinden önce bu malları ileride ortaya çıkabilecek olan üstün hak sahiplerine veya gaibin kendisine geri vereceklerine ilişkin güvence göstermek zorundalardır.

Bu güvence ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumda beş yıl, uzun süreli haber alınamama durumunda on beş yıl ve her durumda en çok gaibin yüz yaşına varmasına kadar geçecek süre için gösterilmektedir. Bu beş yıl miras mallarının tesliminden on beş yıl son haber tarihinden başlayarak hesaplanmaktadır.

Gaibin ortaya çıkması veya üstün hak sahipleri olduklarını iddia eden kişiler bu sıfatlarını ispat edebilir ise aldıkları malları zilyetlik kuralları gereğince geri vermekle yükümlü olmaktadırlar. Bu konuda iyi niyetli olanların üstün hak sahiplerine malları geri verme yükümlülükleri, miras sebebi ile istihkak davasına ilişkin zamanaşımı süresine tabidir. (Gaiplik Davası Gaiplik Kararı Nasıl Alınır?)

Gaiplik Kararı Nedir?

Kelime anlamı ile gaiplik, bir kişinin nerede olduğunu bilinmemesini ifade etmektedir. Madeni Kanunda ise gaiplik kavramının açıklaması şu şekilde yapılmaktadır, bir kimsenin ölümüne kesin gözü ile bakılmayı gerektiren durumlar için kaybolması durumunda cesedinin bulunamamış olsa bile gerçekten ölüm sayılacaktır şeklinde olmaktadır.

Gaiplik Kararı Nasıl Alınır?

Yasalarımızda Gaiplik kararı Türk Medeni Kanunun 32’inci maddesinde şöyle açıklanmaktadır. Ölüm tehlikesi içerisinde kaybolmuş olanlar ile ölüm tehlikesi içerisinde olmasa dahi kaybolmuş olan ve kendisinden uzun süre haber alınmayan bir kişinin ölümü hakkında kuvvetli olasılığın olması durumunda, hakları bu ölüme bağlı olan kişilerin başvurusu üzerinde mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilmektedir. (Gaiplik Davası Gaiplik Kararı Nasıl Alınır?)

Gaiplik Kararı İçin Süre Ne Kadardır?

Gaiplik, bir kişinin ölüm tehlikesi içerisinde kaybolması veya yakınlarının bilgisi dışında uzun bir süre yok olması ve kendisinden bir haberin alınamaması nedeni ile ölmüş olabileceği düşünülerek, yakınlarının yapmış olduğu başvuru üzerine öldüğüne karar verilmesi olarak nitelendirilmektedir.

Kanuni mirasçı olarak bir kişinin gaiplik kararı alınması üzerine mahkemeye başvuruda bulunabilmeleri için kaybolma tarihinden itibaren; ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumunda en az bir yıl, uzun zaman haber alınamaması halinde ise en az beş yıl geçmiş olması gerekmektedir.

Verilecek olan gaiplik kararı kişinin öldüğü sanısına dayanılarak verilmektedir. Türk Medeni Kanunun 32 ve 35’inci maddeleri gereğince gaiplik kararı verildiği durumda, gaip olan kişinin mirasçıları aynen ölümü gerçekleşmiş gibi mirasçı olmaktadırlar. Ancak gaiplik kavramı az da olsa geçicilik içeren bir kavramdır.

Bu sebeple gaiplik kararından sonra mirasçı olan kişilerin ileride gaip kararı verilen kişinin ortaya çıkması gibi bir durum için gaibin kendisine veya diğer hak sahiplerine aldıkları malları iade edeceklerine dair bir teminat vermesi gerekmektedir. Verilecek olan bu teminatın süresi verilen gaiplik kararının ölüm tehlikesi içinde iken kaybolan bir kişi için verilmiş olması durumunda beş yıl, Kendisinden uzun süre haber alınamayan bir kişi için verilmiş olması durumunda ise on beş yıl olarak belirlenmiştir.

Gaiplik Davası Dilekçesi – Gaiplik Davası Gaiplik Kararı Nasıl Alınır

Gaiplik Davası Gaiplik Kararı Nasıl Alınır? | Sıkça Sorulan Sorular

SOYBAĞININ REDDİ – GAİPLİK KARARI Mahkemece mevcut soybağının müstakil bir dava ile reddi sağlanmadan babalık davasının görülemeyeceğinden asıl dava ve birleşen davalar reddedilmiş ise de; davada soybağının reddi,babalık hükmü,nafaka ve maddi manevi tazminat talep edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun dava hakkını düzenleyen 286. maddesinde kocanın soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebileceği buna ilişkin davanın açılacağı; çocuk da dava hakkına sahip olup bu davanın ana ve kocaya karşı açılacağı hükmünü içerdiği;

291. maddesinde ise, diğer ilgililerin dava hakkı düzenlenerek; dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi veya sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabileceği;

Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyımın, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açacağı hükümlerinin yer aldığı, yine babalık davasında ise; Türk Medeni Kanunu’nun 303. maddesinde “Babalık davasınn, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabileceği, ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşeceği; çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık sürenin bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlayacağı,

Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır. 23.02.2006 doğum tarihli küçük ile ilgili olarak soybağının reddi ve babalık davası anne tarafından açılmıştır. (Gaiplik Davası Gaiplik Kararı Nasıl Alınır?)