İşçi ve işveren arasında yaşanan anlaşmazlıklar sıklıkla gündeme gelen dava konuları arasında yer almaktadır. Nitekim işçi ve işveren arasındaki ihtilafları sonlandırmak adına ilgili hükümler ve kanunlar İş Kanunu’nda düzenlenerek vatandaşların bilgisine sunulmuştur.

İşçi ve işveren arasındaki hukuki anlaşmazlıklar; iş akdinin feshinin gerçekleştirilmesinin ardından ortaya çıkmaktadır. Zira iş sözleşmesinin haksız neden ile fesheden işveren, çalışanına kıdem ve ihbar tazminatı, ek mesai ücretleri, tatil ücretleri ve daha birçok ödemeyi yapmak yükümlülüğündedir. Pek çok işveren de bu kurallara uymadığında işten atılan işçiler, dilekçelerini hazırlayarak İş Mahkemesi’ne başvuruda bulunuyorlar.

Yargıtay’dan İşçinin Fazla Çalışma Süresinin Tespiti

İş Mahkemesi’nin incelediği ve değerlendirmeye aldığı davalar, İş Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre yargılanıp sonuçlandırılıyor. Ancak çoğu zaman temyiz hakkı kullanılarak tarafların yüksek yargı organlarına taşıdığı bu tür davalar Yargıtay’ın önüne geliyor.

Yargıtay’a konu olan davalar arasında önemli bir yere sahip olan davalardan biri de işçinin fazla çalışma sürelerine ilişkin yaşanan bir hukuki anlaşmazlık sonucu meydana geldi. Bu noktada söz konusu davada emsal kararın ne olduğuna ve davanın detayları hakkında önemli bilgilere yazımızın devamında değineceğiz.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi Kararı

Taraflar arasında görülen iş hukuku davasının sonucunda yerel İş Mahkemesi’nin vermiş olduğu sonuç kararının, temyizen incelenmesi tarafların vekillerince istenmiş olup, temyiz taleplerinin yasalar tarafından belirlenen süreler içerisinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Dava dosyasında Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dava dosyası detaylı bir şekilde incelenmiş ve gereği üzerine konuşulup düşünülmüştür.

İşçinin Fazla Çalışma Süresinin Tespitinde Davacının Talepleri

Davacı vekili aracılığıyla, davaya konu olan işyerinde satın alma sorumlusu olarak işe başladığını beyan etmiştir. Bu işyerinde çalışmaya devam ederken fazla mesai ücretinin tarafına ödenmemesi sebebiyle İş Kanunu’nun 24e hükmü uyarınca iş sözleşmesini feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, asgari geçim indirimi, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

İşçinin Fazla Çalışma Süresinin Tespitinde Davalının Cevabı

Davalının avukatı ise, kısmi davanın açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bordro ve puantaj kayıtları göz önünde bulundurulduğunda davacının fazla çalışma yaptığı aylara ilişkin ücretinin gerekli şekilde ödendiğini ifade etmiştir. Bu sebeplerden ötürü iş sözleşmesi feshinin haksız olduğunu ve davacının resmi tatil ve hafta tatillerinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığına dikkat çekilmiştir. Ücretinin ve asgari geçim indirimi tutarının da banka kanalı tarafından davacıya ödendiğini öne sürerek davanın reddini istemiştir.

İşçinin Fazla Çalışma Süresinin Tespitinde Temyiz Gerekçeleri

Yerel mahkemenin dava hakkında verdiği kısmen kabul kararına ilişkin dava taraflarının vekilleri kendilerine tanınan temyiz hakkını kullanarak söz konusu mahkemenin kararını yasal süre içerisinde temyiz etmiştir. Temyize gerekçe olarak, taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda anlaşmazlık yaşanması gösterilmiştir.

İşçinin Fazla Çalışma Süresinin Tespiti Nasıl Yapılır?

Fazla çalışma yaptığını öne süren işçi, hukuken bu iddiasını ispat etmek zorundadır. İşçinin imzasını taşıyan bordro belgesi, sahte olduğu kanıtlanıncaya kadar kesin delil olarak görülmektedir. Dolayısıyla bordronun sahteliği öne sürülüp bu iddia kanıtlanmadıkça imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödenmiş olduğu kabul edilir.

Fazla çalışma süresinin ispatı konusunda iş yerinin kamera kayıtları veya iş yerine giriş ve çıkışı gösteren belgeler önemli bir delildir. Bunun yanında iş yeri iç yazışmaları da kanıt olarak kullanılabilir. Fakat yazılı bir belge olmadan fazla çalışma süresinin ispatına gidilmesi durumunda şahit beyanlarına başvurulması gerekmektedir. İşçinin yapmış olduğu işte, fazla çalışma söz konusu olup olmadığı da araştırılmalıdır.

Bordrodan Fazla Çalışma Süresinin Tespiti

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışmaya dair ücretin ödendiği belirtilmiş ise, işçinin gerçekte daha fazla çalışma yapmış olduğunu söylemesi hukuken geçersiz kabul edilir. Fakat işçinin fazla çalışma alacağının daha az olduğu yönünde itiraz etmesi halinde ise bordroda belirtilmiş olan tutardan daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir.

Öte yandan bordroların imzasız olması durumunda, söz konusu dönemin banka kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen tutarlar hesaplama yapılarak mahsup edilmelidir.

Bununla birlikte fazla çalışmanın yazılı kanıt veya herhangi bir tanığın beyanı ile ispatı mümkündür. Ancak işyerinde çalışma düzeni hakkında fikri olmayan ve bu konuda bilgisinin olması mümkün olmayan kişilerin tanıklık yapılmasına imkan verilmemektedir.

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır, alınır konusunda bilgi sahibi olmak için birtakım hesaplama usullerini bilmek gerekir. Ayrıca fazla mesai ücreti sebebiyle dava açılması halinde fazla mesai yapıldığı ve haftada 45 saatten fazla çalışıldığına dair tanık ve diğer hukuki belgelerle bu çalışma saatlerinin ispatı davacıya aittir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır?

Fazla mesai ücreti hesaplamasında haftalık çalışma süresi 45 saati geçememekle birlikte günlük çalışma süresi de 11 saati aşması halinde fazla mesai ücreti hakkı doğmaktadır. Aynı şekilde gece mesailerinde 7,5 saatin üzerindeki çalışma saatlerinde geçilen sürede %25 daha fazla ücret ödenmek zorundadır.

İş kanununa göre 45 saatten az çalışılan işyerlerinde fazla çalışma %25, 45 saatten fazla çalışılan işyerlerinde ise fazla mesai ücreti ise normal ücretten %50 daha fazla ödenmelidir.

Fazla mesai ücreti hesaplama şu şekilde yapılır: Öncelikle işçinin normal olarak almış olduğu maaş üzerinden günlük ve saatlik maaşı hesaplanarak bir tutar belirlenir. 45 saatten fazla çalışılan işyerlerinde bu tutar %50 zam olarak işçiye ödenmelidir.

Şöyle ki 1800 TL maaş açan bir işçinin 30 günlük çalıma süresi üzerinden günlük çalışma ücreti 60 TL olacaktır. Bu ücreti günlük 7,5 saatlik çalışma ücretine bölersek işçinin 8 TL saatlik çalışma ücreti bulunmuş olur. 7,5 saati geçen her saatte %50 zamlı mesai ücreti ödemesi yapılması gerektiğinden fazla mesai ücreti haftalık 45 saatin üzerindeki işlerde 12 TL olarak belirlenmektedir.

Fazla mesai hesaplanırken haftalık hesap yapılması gerekir. Fazla mesai ücreti hesaplanırken izinli veya raporlu günler haftalık hesapta çıkarılması gerekirken hafta sonu izin günleri çıkarılmamalıdır. Ayrıca bu hesaplamalar esnasında resmi tatillerin hesaba katılmaması haftalık bazda yıllık izin kullanılmışsa bu günlerinde hesaba dahil edilmemesi gerekmektedir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Alınır?

Fazla mesai ücreti normal şartlarda talep edilmeden süresi içinde işçiye yatırılmalıdır. Fakat uygulamada fazla mesaiye dair ücretler ya eksik ödenmekte ya hiç ödenmemektedir.

İşçi fazla mesai ücreti ödemesi alamazsa öncelikle işverene çalışırken başvurabilir. Çoğu zaman bu durum sonuç vermemektedir. Bu durumda işçinin fazla mesai ücreti alacağı davası açması söz konusu olmaktadır.

Fazla mesai hesaplama 2019 yapılırken mutlaka hukuki destek alınmalıdır. Teknik detaylara hakim iş hukuku alanındaki avukatlık bürolarının hizmetlerinden yararlanmak fazla mesai ücretinin tazmin edilmesinde oldukça tercih edilen bir yöntemdir.

Fazla mesai ücreti alacağı genellikle işten haksız yere çıkarılma veya işten ayrılma durumlarında takip edilse de bu durumda dava açılış tarihinden geriye doğru yalnızca 5 yıla kadar olan işçi ücreti alacağının alınabileceği unutulmamalıdır.

İşçi ücreti alacağında en önemli husus işçinin haftalık 45 saatten fazla çalıştığının ispatıdır. Fazla mesai alacağında maaş bordrosu yanlışlığı ispatlanana kadar geçerli bir belgedir. Bu durumda işçinin maaş bordrosundaki çalışma saatlerinin yanlış olduğunu ve fazla çalıştığını tanık ve diğer hukuka uygun delillerle ispatı gerekmektedir.

Fazla Mesai Ücreti Alacağı Davasında Görevli Mahkeme Neresidir?

Fazla mesai ücreti alacağı işçi ve işveren arasında meydana gelen uyuşmazlıklarla ilgili açılması gereken bir davadır. Bu dava açılması için iş mahkemeleri görevlidir. İş mahkemesinin neresi olacağı konusunda iki alternatif söz konusudur. Ya işçinin yerleşim yerinin bulunduğu iş mahkemesine ya da işverenin bulunduğu ikametteki iş mahkemesine dava açılması gerekmektedir.

Fazla mesai ücreti davası açmadan önce arabuluculuk uygulamasına başvurmak zorunludur. Geriye doğru 5 yıllık süreyle istenebilen fazla mesai ücreti davası açmadan önce arabulucuya başvurarak uyuşmazlığın çözümü sağlanmalı buradan sonuç alınamazsa dava açılmalıdır.

Fazla Mesai Alacağında Zamanaşımı Süresi

Fazla mesai ücreti tazminat konusu olarak değerlendirilmeyen ücret niteliği şeklinde görülen davalardandır. Bu sebeple fazla mesai alacakları için 5 yıllık dava zamanaşımı öngörülmüştür. 5 yıllık zamanaşımı işten ayrılmayla birlikte değil çalışırken de devam etmektedir.

Örneğin 2019 yılında fazla mesai ücret alacağı için dava açacak kimse 2016 yılında işten ayrılmış olsun. Bu durumda işçi yalnızda 2014-2016 yılları arasındaki fazla mesai ücretinin verilmesi için dava açabilir.

Makalede Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır? konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır? | Sıkça Sorulan Sorular

Müvekkilinin davalıya ait işyerinde 23/04/2011 tarihinde çalışmaya başladığını, çalışmasına devam etmekte isen iş akdini, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmemesi, yıllık izin haklarının kullandırılmaması ve bana bağlı olarak herhangi bir ödemenin de yapılmaması sebeplerine bağlı olarak haklı ve geçerli sebeple feshettiğini, müvekkilin davalı işyerinde rampa işçisi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığını, yemek yol ve bayram yardımı sosyal haklarından faydalandığını,

Müvekkilini davalı işyerinde ulusal bayram ve genel tatil günleri de dahil olmak üzere yaz dönemi denilen Mayıs başı ve Ekim sonu arasındaki sürede haftanın 5 günü 08:00-19:00-20:00 saatleri arasında, cumartesi günleri ise 08:00-15:00-16:00 saatleri arasında diğer zamanlarda ise haftanın 5 günü 08:00-17:00 saatleri arasında, cumartesi günleri ise 3. ve 4.günleri de dahil olacak şekilde çalışmasına rağmen kendisine hiçbir fazla mesai ücretinin ödenmediği gibi hiçbir ulusal bayram genel tatil ücretlerinin de ödenmediğini,

Müvekkilinin 4 günlük yıllık izin hakkını kullandırmadığı gibi ücretini de ödemediğini, müvekkilin iş akdini haklı ve geçerli sebeple feshettikten sonra davalı işverenden kıdem tazminatı ve diğer alacaklarını talep etmesine rağmen aradan geçen zaman içinde herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla 850,00 TL kıdem tazminatı, 50,00 TL fazla mesai ücreti, 50,00 TL ubgt ve 50,00 TL yıllık izin ücreti alacağının davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

ALACAK DAVASI – DAVA TARİHİNDEN SONRA DAVACI HESABINA YATIRILAN FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ MAHSUP EDEREK VE ZAMANAŞIMI DEFİ NAZARA ALINARAK VE HESAPLANAN MİKTARDAN HAKKANİYET İNDİRİMİ YAPILDIĞI.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN OLAY VE HUKUKİ DEĞERLENDİRİLMESİNDE USUL VE ESAS YÖNÜNDEN YASAYA AYKIRILIK BULUNMADIĞI.

ÖZET: Davacının haftalık 1,5 saat fazla çalışmasının olduğu anlaşılmaktadır. Yerel mahkeme dava tarihinden sonra davacı hesabına yatırılan fazla çalışma ücreti mahsup ederek ve zamanaşımı defi nazara alınarak ve hesaplanan miktardan %30 hakkaniyet indirimi yaparak karar vermiştir.

Açıklanan nedenlerle tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yerel mahkemenin objektif, rasyonel ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki delillerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre HMK 355. maddesi uyarınca,

Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu ilk derece mahkemesinin olay ve hukuki değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

Yargıtay Kararı – Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – 3 SAATLİK FAZLA ÇALIŞMANIN DA FAZLA ÇALIŞMA SÜRELERİNE EKLENEREK HESAP YAPILMASI GEREKİRKEN HAZIRLANAN RAPORA GÖRE KARAR VERİLMESİNİN İSABETSİZLİĞİ.

ÖZET: Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının günlük 3 saat fazla çalışma yaparak haftanın 6 gününde toplam 18 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek fazla çalışma ücreti hesap edilmiş ise de,

Davacının haftada 7 gün çalıştığı tespit edildiğine göre hafta tatili olan 7.gün çalışmasında yapılan 3 saatlik fazla çalışmanın da fazla çalışma sürelerine eklenerek hesap yapılması gerekirken yazılı şekilde hazırlanan rapora göre Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır? karar verilmesi hatalı olmuştur.

ALACAK DAVASI – FAZLA MESAİ TALEP EDEN KİŞİNİN İDDİASINI İSPATLA YÜKÜMLÜ OLDUĞU DAVACININ ÇALIŞMA SAATLERİNE İLİŞKİN TANIK İFADELERİ MEVCUT OLDUĞU.

DAVALI TARAFINDAN İSE İŞ YERİ GİRİŞ ÇIKIŞ KAYITLARI TUTULMADIĞI BU DURUM KARŞISINDA TANIK BEYANLARINA İTİBAR EDİLMESİ GEREKTİĞİ.

ÖZET: Fazla mesai talep eden kişinin iddiasını ispatla yükümlü olduğu, davacının çalışma saatlerine ilişkin tanık ifadeleri mevcut olduğu, davalı tarafından ise iş yeri giriş çıkış kayıtları tutulmadığı bu durum karşısında tanık beyanlarına itibar edilmesi gerektiği,

Tanık anlatımlarına göre davacının haftalık 60.5 saat çalıştığı, 45 saati aşan 15,5 saatlik mesai yaptığı, davacı yanın fazla çalışmasını ispat ettiği, davalı yanın da davacıya fazla çalışma ücretinin ödendiğini ise ispat edemediği, bu durumda davacı yanın fazla çalışma ücreti talebinin yerinde olduğu ve hakkaniyet indirimi de yapıldığı anlaşılmakla buna ilişkin davalının istinaf talebi yerinde değildir.

UBGT ve hafta tatili talep eden kişinin iddiasını ispatla yükümlü olduğu, davacının ulusal bayram genel tatillerde ve hafta tatillerinde çalıştığına ilişkin tanık ifadeleri mevcut olduğu, davalı tarafından ise iş yeri giriş çıkış kayıtları tutulmadığı bu durum karşısında tanık beyanlarına itibar edilmesi gerektiği, tanık anlatımlarına göre davacı yanın UBGT ve hafta tatili alacağını ispat ettiği, davalı yanın da davacıya UBGT ve hafta tatili alacağı ücretinin ödendiğini ise ispat edemediği, bu durumda davacı yanın UBGT ve hafta tatili ücreti talebinin yerinde olduğu ve hakkaniyet indirimi de yapıldığı anlaşılmakla buna ilişkin davalının istinaf talebi yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yerel mahkemenin objektif, rasyonel ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki delillerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre HMK 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu ilk derece mahkemesinin olay ve hukuki değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır Alınır? esas yönünden reddine karar verilmiştir.