Söz konusu sözleşmenin taraflarını yakından ilgilendiren bu davada alacaklı konumunda olan taraf mahkeme aracılığıyla alacaklarının tahsilini talep eder.

Bu talebe karşılık mahkeme borcun tespiti kararını verebildiği gibi icra emri kararı da çıkarabilmektedir. Netice itibarıyla sözleşmeye dayalı alacak davası bu kararların ardından hukuki yollar ile sonuca ulaştırılır.

Sözleşmeden Doğan Alacak Davalarında Alacağın Kaynakları

Alacak davalarında söz konusu taraflar borçlu ve alacaklı olarak tanımlanmaktadırlar. Borçlu ve alacaklı tarafların arasındaki hukuki ihtilaf, tarafların borç ilişkisini zedeleyecek davranışlarda bulunması nedeniyle ortaya çıkmaktadır.

Mahkemeye açılan alacak davalarında yetkili mahkeme de borç ilişkisini göz önünde bulundurarak borcun tespiti kararı verebilmektedir. Bu durumun neticesinde mahkeme, borçlu tarafın haksız olduğuna hükmederse söz konusu borcun alacaklıya ödenmesinde karar kılabilmektedir. Öte yandan söz konusu borcuk alacaklıya ödenmesi kararının netleşmesinin ardından alacaklı durumundaki taraf da ilamlı icra takibi yoluna gidebilme hakkına sahiptir.

Sözleşmeye Dayalı Alacak Davaları

Sözleşmeden kaynaklanan alacak davalarında esas alınan kanun gereği, mağdur duruma düşen taraf, karşı taraftan gördüğü zararı ve karşı tarafın kusurunu kanıtlamak zorundadır. Bunun akabinde zararın kanıtlanmasına rağmen, miktarında tam olarak netlik bulunmadığı durumlarda hâkim, olaya hakkaniyetle yaklaşarak uygun bir tazminat bedeli kararına hükmetme yetkisine sahiptir. Söz konusu tazminatın belirlenmesinde hâkim, işlenen kusurun ağırlığını da göz önünde bulundurmak durumundadır.

Sözleşmeye Dayalı Alacak Davalarında Yetkili Olan Mahkeme

Sözleşmeden doğan davalarda görevli mahkeme, davanın konusuna ve türüne göre değişiklik gösterebilmektedir. Bir örnekle açıklamak gerekirse, iş sözleşmesi kapsamında ortaya çıkan hukuki ihtilaf sonucu açılan alacak davasında yetkili olan mahkeme İş Mahkemesi olmaktadır. Öte yandan tarafların arasındaki hukuki anlaşmazlıklar, bir kira sözleşmesinin sorumluluklarının gerçekleştirilmemesi üzerine ortaya çıkmış ise bu konu dâhilinde ortaya çıkan alacak davasında yetkili olan mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleri olacaktır. Bunun yanında dava konusunun alacaklının tahsil etmek istediği borcun miktarına ya da değerine bakmadan malvarlığı üzerinden oluşturulduğu davalar ise Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde görülmektedir.

Sözleşmeye Dayalı Alacak hakkında makalede konu kısa açıklama ve bukonuda açıklayıcı örnek olaylarda verilen yargıtay kararlarına yer verilmiştir.

Eser sözleşmesi, sözleşmenin tarafı olan yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, diğer tarafı olan işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği ve taraflara sorumluluk yükleyen ve belirli yazılı kuralları gösteren belgelerdir.

Sözleşme yapıldığında tüm maddelerin açık ve anlaşılır olmasına özen gösterilmelidir.

Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.

Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir.

İş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur. Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur.  Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür.

Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. Ancak, başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülebilip de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, taraflarca belirlenen götürü bedel ile eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yüklenici, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı veya karşı taraftan beklenemediği takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.

Dürüstlük kurallarının gerektirdiği durumlarda yüklenici, ancak fesih hakkını kullanabilir. Eser, öngörülenden az emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile işsahibi, belirlenen bedelin tamamını ödemekle yükümlüdür. Geçersiz sözleşmeye dayalı olarak elde edilen kazanımlar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir. (Sözleşmeye Dayalı Alacak)

Sözleşmeye Dayalı Alacak

Ancak bu durumda, taraflar arasında geçersiz de olsa bir sözleşme olduğundan dava, sözleşme zamanaşımı süresine tabidir. TBK’nın 146.maddesinde sözleşmeye dayanan alacakların, başka türlü hüküm mevcut olmadığı takdirde 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

Makalemizde Sözleşmeye Dayalı Alacak konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Avukatlık ve Danışmanlık sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İTİRAZIN İPTALİ DAVASI – UYGULANACAK YILLIK TEMERRÜT FAİZİ ORANI SÖZLEŞMEDE KARARLAŞTIRILMAMIŞSA FAİZ BORCUNUN DOĞDUĞU TARİHTE YÜRÜRLÜKTE OLAN 3095 SAYILI KANUNA GÖRE BELİRLENECEĞİ – BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HÜKÜM KURMAYA ELVERİŞLİ OLMADIĞI .

ÖZET: Somut olay incelendiğinde; 6098 sayılı TBK 88 ve 120. maddelerinin ve 6101 sayılı Yürürlük Kanununun somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının irdelenip değerlendirilmesi gerekmektedir. TBK’nun 88 ve 120. maddelerinin düzenleniş amacı ve niteliği gözetildiğinde, emredici nitelik taşıdığı ve taraflar ileri sürmese de re’sen gözetileceğinin kabulü gerekir.

O halde, faize ilişkin TBK’nun 88 ve 120. Maddelerinin uygulama şeklinin irdelenmesinde; TBK.nda “temerrüt faizi” başlıklı 120. maddedeki düzenlemeye göre, uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’a göre belirlenecektir.

Buna göre, mahkemece hükmedilecek temerrüt faizinin TBK’nun 120. maddesine göre belirlenmesi gerekir. Aksi usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

ALACAK DAVASI – HARİCİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ – UYGULANACAK ZAMANAŞIMI SÜRESİ.

TALEBİN ZAMANAŞIMINA UĞRAMADIĞI – DAVALININ ZAMANAŞIMI DEFİ REDDEDİLİP İŞİN ESASINA GİRİLEREK HASIL OLACAK SONUÇ DAİRESİNDE KARAR VERİLMESİ.

ÖZET: Somut olayda, her ne kadar mahkemece, sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda değerlendirme yapılmak suretiyle davanın bir yıllık zamanaşımı süresinde açılmadığı gerekçesiyle zamanaşımından reddine karar verilmiş ise de;

Uyuşmazlığın taraflar arasında akdedildiği iddia olunan harici satış sözleşmesinden kaynaklandığı açıktır.

Bu bağlamda; dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi, TBK’nın ilgili maddesi gereğince on yıldır.

Davacının davasını dayandırdığı sözleşme 19.08.2005 tarihli olup, dava tarihi olan 25.11.2013’e kadar geçen sürede zamanaşımı süresi dolmamış, talep zamanaşımına uğramamıştır.

Mahkemece; davalının zamanaşımı def’i reddedilip, işin esasına girilerek hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

ESER SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN DAVASI – MAHKEMECE FAİZİN BAŞLANGICINDA HATA OLDUĞU.

SÖZLEŞME TARİHİNİN FAİZE BAŞLANGIÇ YAPILAMAYACAĞI – SÖZLEŞME TARİHİNİN FAİZE BAŞLANGIÇ YAPILAMAYACAĞI – FAİZİN KARARLAŞTIRILAN TARİHTEN BAŞLATILMASI GEREKTİĞİ

ÖZET: Mahkemece faizin başlangıcında da hata yapılmıştır. Sözleşme imzalanması borçluyu temerrüde düşüren bir işlem olmadığından sözleşme tarihi faize başlangıç yapılamaz.

BK’nın 101/II. maddesi uyarınca borcun ifa edileceği gün tarafların anlaşmasıyla kesin olarak kararlaştırılmışsa faizin kararlaştırılan tarihten başlatılması gerekir.

ESER SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN DAVA – GEREKTİĞİNDE DAVALI DEFTER KAYITLARI İLE BİRLİKTE MAHALLİNDE KEŞİF DE YAPILMAK SURETİYLE UZMAN BİLİRKİŞİLERDEN ALINACAK RAPOR İLE DAVACI ALACAĞININ SAPTANIP SONUCUNA KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ .

ÖZET: Yapılması gereken iş, davacının delilleri toplanarak, gerektiğinde davalı defter kayıtları ile birlikte mahallinde keşif de yapılmak suretiyle 6100 sayılı HMK’nın 266 ve devamı maddelerine uygun olarak seçilecek konusunda uzman bilirkişilerden alınacak rapor ile davacı alacağının saptanıp, sonucuna karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan bu sebeple eksik inceleme dayalı kararın bozulması uygun bulunmuştur.

TAZMİNAT DAVASI – BAYİLİK SÖZLEŞMESİNİN HAKLI NEDENLE FESHİNE DAYALI ZARAR – DAVACININ OLUMSUZ ZARARLARINI TALEP EDEBİLECEĞİ – ZARAR OLARAK İLERİ SÜRÜLEN EKSİK ALINAN ARAÇ NEDNEİYLE KAR MAHRUMİYETİNİN OLUMLU ZARAR OLDUĞUNUN GÖZETİLMESİ GEREĞİ

Davacı vekili, davacı ile davalı arasında bayilik ilişkisi olduğunu, davalının değişik sebeplerle bayilik sözleşmesi hükümlerini ihlal ettiğini, ihlallerin giderilmesi için 20.02.2014 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini ve araçların derhal iadesinin ya da tahsil edilmiş bedellerinin iadesinin istenildiğini, davalı tarafça bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini, bu sebeple bayilik sözleşmesinin müvekkili tarafından 28.03.2014 tarihinde feshedildiğini iddia ederek davalı şirketin eksik araç çekmesi sebebiyle maruz kaldığı zarardan şimdilik ……… TL ve ……… TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshine dayalı olarak gerçekleşen zararını istemektedir. Bu şekilde isteyebileceği zarar olumsuz zarardır. Halbuki davacının zarar olarak ileri sürdüğü husus, sözleşmenin feshinden önce 2013 yılında eksik alınan araç nedeniyle oluşan kar mahrumiyeti, başka bir deyişle olumlu zarardır.

Sözleşmenin feshi halinde böyle bir zararın istenilmesi söz konusu değildir. Kaldı ki bu zararını sözleşmeyi feshetmeden istemiş olsa bile, araç satışı ile ilgili sözleşmenin 3(1). maddesi içeriğinde yeterli araç satışı olmaması durumunda taraflar arasında gerçekleştirilecek işlemler gösterilmekte olup, doğrudan zarara yönelik hesabın nasıl yapılacağına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Sözleşme Hukukunda, sözleşmenin hazırlanması, fesih sebepleri, işin tamamlanmaması eksik ifa gibi olumsuzlardan dolayı hukuki bir yaptırım olan Sözleşmelerin, hukuk normları dahilinde hazırlanması ve geçerliliği tartışma konusu olmaması için avukat ve danışmanlık hizmeti ile sürecin sürdürülmesi gerekmektedir.

Son dönemlerde Eser sözleşmesinde kaynaklı açılan davalar incelendiğinde, estetik ameliyatları nedeniyle eser sözleşmesi tüketici mahkemesine açılan davalar ile inşaat hukukunda kaynaklı eser sözleşmesi davaları dikkat çekmektedir.

Eser sözleşmeleri genel hatları ile Yüklenici kişi ya da kişiler bir eser meydana getirme yükümlülüğünde olurken iş sahibi de bu eser karşılığında bir bedel ödemeyi taahhüt eder. Bir tür taahhüt sözleşmesi olarak değerlendirilmelidir.

Eser sözleşmesi nedir?  

Eser sözleşmeleri, Türk Borçlar Kanun’unun 470. maddesinde tanımlanmış ve iş veren kişi ile yüklenici ya da yükleniciler arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşme türüdür.

İşin ayıplı ve aykırı yapılması durumunda eser sözleşmesinden dönme hakkı nasıl kullanılır?

Sözleşmelerde, mesleki ve teknik birikime dayanılarak bir yüklenicinin belirlenen şartlarda bir edinim meydana getirmesi ve belirlenen zamanda teslim etmesi beklenir.

Ortaya çıkan edinim, işi veren kişi tarafından kabul edilerek bunun karşısında bedel ödenmesi taahhüt edilir. Eser sözleşmeleri sürekli edinim gerektirse gibi tüm sözleşmeler gibi bir bitiş tarihi mevcuttur.

İşin sahibi yükleniciye hangi durumlarda ihtar verebilir?

Eser sözleşmelerinde, işin sahibi bazı durumların gerçekleşmesi halinde yükleniciye ihtar verme hakkına sahiptir.

Yüklenicinin hatası nedeniyle sözleşmede belirtilenden farklı ya da ayıplı  bir eser meydana getirileceği açıkça anlaşılıyorsa, yükleniciye meydana gelen aykırılığın uygun bir süre içerisinde giderilmesi ve düzeltilmesi için ihtar gönderebilir.

Eserin ayıplı olması nedeniyle oluşacak hasarın yükleniciye ait olacağı da gönderilen ihtarda açıkça ifade edilmelidir.

İhtar sonrası iş sahibi sözleşmeden dönebilir

İhtar gönderilmesine neden olan durumlar eser sözleşmesinde açıkça belirtilmiş olmasa bile işin sahibi erken dönme gerekçesi olarak değerlendirip eser sözleşmesinin sona erdirilmesini talep edebilir.

İhtara rağmen erken dönme hakkı kullanılmazsa ne olur?

İş sahibi ihtarın ardından erken dönme hakkını kullanmamış olabilir. Ancak eser teslim alındığında ihtar gönderilmesine yol açan ayıp ve aykırılık iş sahibine yine de sözleşmeden dönme hakkı tanıyabilir.

Bu durumda iş sahibi,  eserin kullanılamayacak derecede ayıplı, aykırı olması gerekçesiyle yine sözleşmeden dönebileceği gibi, ayıp ve aykırılık nedeniyle sözleşmede belirlenen bedel üzerinden indirim talep de edebilir.

Sözleşmeden dönme ve indirim talep etme dışında işin sahibi yükleniciden oluşan ayıbı ve farklılığı gidermek için ücretsiz onarım ve düzeltme talep etme hakkına sahiptir.

Eserin iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapıldığı durumlarda, eserin sökülüp takılması aşırı bir maliyete sebep olacaksa, iş sahibi sözleşmeden dönme hakkını kullanamayabilir.

Eser Sözleşmesi Alacak Davası Mahkemesi Kararı

Yapılan eser sözleşmesi nedeniyle, şirketin sözleşmeye sürekli ek talepler koyduğu, yenilikler yapmak istediği, ayrıca ek sözleşme şartı getirerek taraflar arasında yapılması gereken işi sürekli sürüncemede bıraktığı.

Bütün bunlara rağmen davalı şirket tarafından sona erdirilmesi güç hale getirilen sözleşmenin tüm şartlarını yerine getiren müvekkili şirketin, Sözleşmede belirtilen ücreti almaya hak kazanmasına rağmen davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine işbu davayı açtıkları.

Müvekkil şirkete ihtar ettiklerini beyan ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, sözleşmenin haksız feshinden dolayı uğranılmış olan 38.000TL ve KDV tutarındaki kar kaybının ve ana sözleşmedeki bitim tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davalı yandan alınarak davacı müvekkiline verilmesi…” İddia ve talep edilmiştir.

Eser Sözleşmesi Alacak Davası İstinaf Mahkemesi Kararı

ESER SÖZLEŞMESİ ALACAK DAVASI. TARAFLAR ARASINDAKİ SÖZLEŞMENİN KONUSU İNCELENDİĞİNDE HUKUKSAL NİTELİĞİ İTİBARIYLA BİR ESER SÖZLEŞMESİ OLDUĞU. ADİ ORTAKLIĞIN BİR TİCARİ ŞİRKET NİTELİĞİ BULUNMADIĞI. UYUŞMAZLIKTA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖREVLİ OLUP DAVANIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNCE GÖRÜLMESİNİN MÜMKÜN OLMADIĞI.

ÖZET: Somut olaya uygulanacak olan ve sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 470. maddesi hükmünde tanımlandığı üzere; eser sözleşmesinde yüklenici, iş sahibinin ödemeyi üstlendiği ücret karşılığında bir eser meydana getirmeyi borçlanır.

Eser (istisna) sözleşmesinin konusu, bir sonuç ve her hangi bir biçim altında çalışma ile bütünleşmiş bir üründür. Bu kapsamda, genellikle emek unsuru ağır basan bir çalışma ürünü olup bütünlük arz eden ve ekonomik değeri olan her hukuksal varlık, maddi nitelikte olsun veya olmasın bir eser sayılmaktadır.

Eser sözleşmesinin açıklanan tanımı kapsamındaki unsurlarına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu incelendiğinde, hukuksal niteliği itibarıyla, bir eser sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır.  Davacı tarafın Adi Ortaklığı olduğu ve bu anlamda adi ortaklığın bir ticari şirket niteliği bulunmadığından, uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olup, davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi mümkün değildir.

Eser Sözleşmesi Alacak Davası | Sıkça Sorulan Sorular

ESER SÖZLEŞMESİ ALACAK DAVASI. MAHKEMECE YASAL DÜZENLEMELER UYARINCA GEREKLİ ARAŞTIRMALARIN YAPILARAK DAVACININ TARAF VE DAVA EHLİYETİNE SAHİP OLUP OLMADIĞI TESPİT EDİLMEDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMİŞ OLDUĞU. ÖZET: Arsa sahiplerinin yer almadığı bu davada, davacıların yukarıda belirtilen ihtimallere göre aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı belirlenmeden aldırılan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Dava şartları 6100 Sayılı kanunun ilgili maddesinde düzenlenmiş olup, ilgili maddesine göre tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarındandır ve dava şartlarının aynı yasanın ilgili maddesi uyarınca mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması dava şartı noksanlığının tespiti halinde ilgili fıkraya göre dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verilmesi,

Dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün değilse veya verilen süre içerisinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi gerekir.