Boşanma davasında mahkeme çocuğun bakımı, eğitimi, sağlığı gibi meselelerde sosyal inceleme raporları ve takdir edilen görüşler neticesinde 18 yaşından küçük çocukların menfaatlerini düşünerek evlilikte ortak kullanılan velayeti eşlerin birine vermektedir.

Velayet hakkı çocuğun varsa mal varlığının ve menfaatlerinin korunmasına yöneliktir. Ancak velayet hakkı sınırsız değildir. Belli kurallar çerçevesinde dava açma hakkı saklıdır.

Annenin velayeti kötüye kullanması halinde boşanmış olan koca velayetin kötüye kullanılması gerekçelerini delillendirerek velayetin değiştirilmesi davası açabilir.

Velayetin kötüye kullanılması annenin çocuğa bakmaması, çocuğu üçüncü kişilerin yanına bırakması, annenin alkol ve uyuşturucu bağımlısı olması, annenin haysiyetsiz yaşam sürmesi gibi nedenlere bağlı olarak açılabileceği gibi baba ile çocuğun görüşmesinin engellenmesi, çocuğun velayet hakkı olmayan eşe karşı kışkırtılması ve doldurulması gibi sebeplere bağlı olarak da açılabilir.

Velayet Hakkının Kötüye Kullanılması Suçu

Medeni kanunda düzenlenen velayet hakkını kötüye kullanma suçu” ana ve babadan her biri diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.” Şeklinde anne ve babalara sorumluluk yüklemiştir.

Kişisel ilişkinin engellenmesi, velayet sahibinin çocukla ilgilenmemesi, ya da velayet sahibinde özel nedenler ortaya çıkarsa velayet hakkının kötüye kullanıldığı diğer eş tarafından dava konusu yapılabilmektedir.

Velayetin kötüye kullanılması cezası velayet hakkının velayet sahibi ebeveynden alınmasına ya da diğer eşin durumuna göre velayetin kaldırılmasına sebep olabilmektedir.

Velayetin Kötüye Kullanılması Sebebiyle Velayet Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır?

Anne tarafından çocuğa bakım görevinin layıkıyla yerine getirilmemesi ve velayet sahibi olmayan eşin çocukla görüştürmeme başta olmak üzere kişisel ilişki kurma konusunda çocuğun kışkırtılması gibi nedenlerle velayet değiştirme davası açılabilir.

Velayeti annede olan çocuğun babasının hakları çocukla ilişki kurma ve görüşme şeklinde olabileceği gibi çocuğun ihtiyaçlarıyla ilgilenme şeklinde de olabilmektedir.

Velayetin değiştirilmesi davasında velayetin kötüye kullanılması iddia olunuyorsa bu durumun delilleriyle dava dilekçesinde ve mahkeme huzurunda ispat edilmesi zorunludur.

Aile hukuku alanında uzman avukatlık bürolarında hukuki destek ve avukatlık hizmeti almak velayet davalarında arzu edilen sonuçların alınmasına aracılık edecektir.

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Velayet kararı boşanma ile birlikte hakimin kendiliğinden vermiş olduğu bir karardır. Nadiren de olsa anlaşmalı boşanmalarda çocuğun menfaatini gözeten hakim anlaşma konusu dışında velayeti diğer eşe verebilir.

Bu durumu ortaya çıkaran gerekçe çocuğun menfaatinin gözetilmesidir. Velayet kararı alındıktan sonra velayeti elinde bulundurmayan eş çocuk reşit oluncaya yani 18 yaşına girinceye kadar velayet görevinin kötüye kullanılması sebebiyle dava açabilir.

Velayet kararının kötüye kullanılması sebebiyle velayetin değiştirilmesi davasında yetkili ve görevli mahkeme aile mahkemesidir. Davalının ve çocuğun ikametinin bulunduğu yerdeki aile mahkemesi velayet değişikliği davasında görevli ve yetkilidir.

Annenin Velayeti Kötüye Kullanması

Çocukların yaşının küçük olduğu hallerde başka bir sebep bulunmuyorsa hakimler annelerin velayeti alma noktasında bir karar verebilmektedir. Boşanma davalarının velayet hakları konusunda bir yargı ortaya atılmadan sona erdirilmesi mümkün değildir.

Küçük çocukların anneye verilmesi konusunda bir uygulama söz konusu olduğu gibi aynı zamanda küçük yaştaki annelerin de çocuklarının velayetini alması mümkün değildir.

Velayet kararlarının verilmesinin ardından hakimler ve avukatlar tarafından kişisel ilişki düzenlemelerinin yapılmasına mutlaka önem verilmelidir. Bu sayede çocukların velayet hakkını almamış ebeveynleri ve diğer kardeşleri ile görüşmesi de korunma altına alınmaktadır.

Velayet kararlarında hakim kararlarına etki etmek isteyen kişilerin ekonomik durumları gibi göstergelerin dışında çocuğun kendilerine bırakıldıklarında çok daha iyi bir şekilde yetiştirileceklerini ve bakımlarının daha iyi şekilde yapılacağını ispatlayan veriler sunması gerekmektedir. Bu özellikle çocukların eğitim ve öğrenimlerinin olası kalitesi ile doğrudan ilişkili olmaktadır.

Velayet hakları kamu düzenini ilgilendiren ve bu kapsamda değerlendirilen davalardandır. Bu nedenle hakim tarafından çocuğun menfaatleri dikkate alınarak res’en müdahale etme ve kararları değiştirme yetkisi de kullanılabilmektedir.

Daha çok çekişmeli boşanma davalarında ortaya çıkan bu hususların yanı sıra anlaşmalı boşanma davalarında tarafların fikir birliğine vararak çocukların velayeti konusunda bir uzlaşmaya varmaları mümkün oluyor.

Bu noktada kişiler belirli bir kararda uzlaşmış olsalar dahi hakim tarafından farklı yönde bir karar verilebilir.

Buna ek olarak pek çok kişi mahkemeye gelene kadar çocuklarının velayetinin karşı tarafa verilmesini uygun görürken mahkeme sırasında bunu reddettiğini ifade etmesi söz konusu oluyor. Bu tür durumlarda anlaşmalı boşanma davaları çekişmeli boşanma davasına dönüşerek yürütülür.

Babanın Annenin Velayeti Kötüye Kullanması Yargıtay Kararı

BOŞANMA DAVASI – ANNENİN BABA VE ÇOCUK ARASINDAKİ KİŞİSEL İLİŞKİYİ ENGELLEYEREK VELAYET GÖREVİNİ KÖTÜYE KULLANDIĞI – BU HUSUS İLK İNCELEMEDE GÖZDEN KAÇTIĞINDAN HÜKMÜN BU YÖNDEN BOZULDUĞU.

ÖZET: Annenin baba ve çocuk arasındaki kişisel ilişkiyi engelleyerek velayet görevini kötüye kullandığı anlaşılmaktadır. Ne var ki bu husus ilk incelemede gözden kaçtığından hükmün bu yönden bozulduğu görülmekle, davalı erkeğin bu yöne değinen karar düzeltme talebi haklı ve yerinde olup kabulü ile, Dairemiz ilamının 2. bendinde yer olan bozma sebebinin kaldırılmasına ve kararın bu yönden de onanması gerekmiştir.   Babanın Annenin Velayeti Kötüye Kullanması