Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun çerçevesinde ayıplı mal nedeniyle sözleşmenin feshi hususunda çıkacak her türlü anlaşmazlıkların karar mercileri ise tüketici mahkemeleridir.

Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konusu

Ayıplı mal nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlık davalarına bakan hakim tarafından uyuşmazlık konusu hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olunabilmesi için keşif kararı verilebilirken bazı durumlarda ise konunun çözümünün hukuk dışındaki yetkili organlar tarafından özel bilgi istemesi durumunda ise hakim tarafından dosyanın bilirkişiye gönderildiği ve rapor istenilebildiği de görülmektedir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşme Feshi Yapılması

Satıcının satılan malın ayıplarından birincil derecede sorumlu olmasından hareketle malın ayıplı olduğu durumlarda alıcı;

• Satılan malı hemen geri verme ve sözleşmeden dönme (malı vermeye hazır olma)
• Satılan malı alıkoyup ayıp oranında satış fiyatı üzerinde indirim isteme hakkını kullanabilir.

Ancak bu noktada dava konusu olan karar hakime aittir. Alıcı sözleşmeden cayma hakkını kullanmak istese bile, hakim bu konuda gerekli şartların oluşmadığını belirterek bu yönde karar almayabilir.

Bu durumda ayıplı ml ve hizmetten doğan sorumluluk tam olarak alıcının lehine değilse hakim tarafından satılanın onarılması ya da satış bedelinde indirim yapılması kararı verilebilir.

Sözleşme Feshinin Kabulü Ve Ayıplı Mal Tutarının Geri Ödenmesi

Ayıplı mal nedeniyle sözleşmenin feshi hususunda dava sonucunda tüketicinin haklı olduğu durumlarda tüketici ilgili mala ödediği tutarı geri alma hakkına sahip olabileceği gibi ilgili malın aynısı ya da muadiliyle ücretsiz olarak değiştirme hakkına da sahiptir. Aynı zamanda mahkeme masrafları da kusurlu tarafta olacaktır.

Ayıplı mal davası ne kadar sürer sorusu için de belli bir tarih verilebilmesi çok sağlıklı olmasa da davaların genellikle 1 – 2 ay içerisinde sonuçlandırılabildiği görülmektedir.

Mahkeme kararı özellikle alıcıya ulaştıktan sonra hatalı mal sattığı tüketici elindeki kararla birlikte alıcıya gidip işlemlerin sonuçlandırılmasını da talep edebilmektedir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır.

Hakim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren  durumlarda dosya bilirkişiye göndererek rapor isteyebilir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi Nasıl Yapılır?

Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi İstinaf Mahkemesi Kararı

Yapılan yargılama sonunda mahkemece, dava konusu aracın sunroof’unun imalat hatasından kaynaklı bir sorun olması nedeniyle tüketicinin sorumlu tutulamayacağı, aracın servise gittiği tarih itibariyle garanti süresinin henüz bitmediği ve garanti süresi içerisinde gizli ayıbın ortaya çıkması, arızanın tüketiciden kaynaklı bir sorun olmaması da nazara alınarak,

Tüketicinin seçimlik haklarından 6502 sayılı yasanın 11/ç Maddesine göre; ayıplı olan sunroof’un ayıpsız misli ile değiştirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, her ne kadar 29/11/2016 tarihli karar duruşmasında yazdırılan kısa hükmün 2. Bendinde maddi hata sonucu sehven “Dava konusu aracın 6502 sayılı tüketicinin korunması hakkındaki kanun 11/ç maddesi uyarınca ayıpsız misli ile değiştirilmesine,” denilmiş ise de gerekçeli kararın yazımı sırasında söz konusu maddi hatanın düzeltildiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi İstinaf Sebepleri

Davacı ve davalı …. Türkiye A.Ş. Genel Müdürlüğü vekilleri karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davacı taraf İstinaf dilekçesinde özetle, mahkeme kısa kararında dava konusu aracın gizli ayıp nedeniyle misli ile değiştirilmesine karar verildiği ancak gerekçeli kararda ise bu kısa karardan dönülmüş ve aracın sunroof’un ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmiştir.

Mahkeme tarafından verilen kararlar farklı olup, bu çelişkinin giderilmesi ayrıca kararın kaldırılarak kısa karardaki gibi aracın misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf İstinaf dilekçesinde özetle, mahkeme tarafından kısa karar ile gerekçeli karardaki çelişkinin sehven meydana geldiğini, ayrıca aracın garanti süresinin dolduğunu ve sunroof’ta meydana gelen deformasyonun kullanıcı hatasında meydana geldiğini, bu nedenle sunroof’’un değiştirilmesinin mümkün olmayacağını ve onarım yönünde karar verilmesinin hakkaniyete uygun olacağını belirterek kararının kaldırılmak suretiyle talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Ayıplı Mal Nedeniyle Sözleşmenin Feshi İstinaf Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2009/19-109 Esas ve 2009/123 Karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 10.04.1992 tarih, 1991-7 Esas 1992-4 Karar Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olması gerektiğini öngörmektedir.

Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük birönem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Ayrıca 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinde hüküm fıkrasında nelerin yer alacağı açıklanmış; 297. maddenin 2. fıkrası ile “Hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” hükmü getirilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, açıklanan yasal düzenleme gözetilmeyerek Mahkemece, 29/11/2016 tarihli hüküm duruşmasına ait kısa kararda “Dava konusu aracın 6502 sayılı tüketicinin korunması hakkındaki kanun 11/ç maddesi uyarınca ayıpsız misli ile değiştirilmesine,” şeklinde hüküm kurulduğu halde, sonradan yazılan gerekçeli kararın hüküm fıkrasında,

“Dava konusu aracın sunroofunun 6502 sayılı tüketicinin korunması hakkındaki kanun 11/ç maddesi uyarınca ayıpsız misli ile değiştirilmesine,” yazılmak suretiyle, tefhim edilen kısa karar hüküm fıkrası ile taraflara tebliğ edilen gerekçeli karar hüküm fıkrası arasında çelişki yaratıldığı ve bu hususun ancak mahkemesince düzeltilebileceği anlaşılmakla,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ nun 297. maddesi ve 355. Maddesi gereği hükmün kaldırılması gerekmiştir. Kaldırma nedenine göre, tarafların diğer istinaf itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiş aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

Ayıplı Mal Nedir? Hangi Mallar Ayıplı Kabul Edilir?

28 Mayıs 2013 tarihinde yürürlüğe giren ve artık kanun olarak anılan, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun, adı üzerinde tüketicilerin korunmasına ilişkin yenilikler içermektedir. Kamuoyunda, tüketici ayıplı mal satın aldığında, sadece ücretsiz olarak onarım hakkına sahipmiş gibi bir algı söz konusudur. Hâlbuki kanun, tüketiciye dört seçimden oluşan bir hak serisi sunmaktadır. Ayrıca tüketicinin, bu haklardan onarım hakkını öncelikli olarak kullanması gibi bir zorunluluk da söz konusu değildir. | Ayıplı Mal Nedeniyle Tazminat ve Alacak Davası

Ayıplı Mal Nedir?

Ayıplı mal ile ilgili açıklama, ilgili kanunun 8. maddesinde açıklanmaktadır. Bu maddeye göre ayıplı mal; tüketiciye teslimi yapılırken, alıcı ve satıcı tarafından kararlaştırılan örneğe veya modele göre olmayan maldır. Aynı zamanda objektif olarak da ayıplı mal tanımı mevcuttur. Objektif olarak bakıldığı zaman, ürünün sahip olması beklenilen özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırılık taşıması da ayıplı mal olarak kabul edilmektedir. Satın alınan mal, taraflarca kararlaştırılmış olan niteliklere uygun değilse veya objektif olarak kendisinden beklenilen nitelikleri taşımıyorsa ayıplı mal olarak kabul edilmektedir. Bu durumda da tüketici, ayıplı mal sebebi ile ortaya çıkan ve seçim yapabileceği hakları kullanabilmektedir. | Ayıplı Mal Nedeniyle Tazminat ve Alacak Davası

Hangi Mallar Ayıplı Kabul Edilmiştir?

• Hangi malların ayıplı mal olarak kabul edileceği, ilgili kanunun 8. maddesinde belirtilmiştir. Aşağıdaki durumda olan mallar, ayıplı mal olarak tanımlanır:
• Malı satın alacak olan kişiyle satıcının kararlaştırmış olduğu modele göre olmayan,
• Objektif olarak değerlendirildiğinde, sahip olması gereken nitelikleri taşımayan,
• Ambalaj veya etiketinde, tanıtım kartında veya kullanım kılavuzunda, internette, reklâmının yapıldığı alanlarda veya ilanlarda bahsi geçen özelliklerden birini veya birden fazlasına sahip olmayan,
• Satıcı kişi tarafından açıklanmış ve belirtilmiş olan veya teknik bilgisinde yer alan niteliklere aykırılık taşıyan,
• Muadili olan ürünlere bakıldığında, o ürünlerin kullanımdaki amacına sahip olmayan,
• Satın alan kişinin beklediği faydayı karşılamayan, yani faydayı azaltan veya ortadan kaldıran, bunu maddi, hukuki veya ekonomik anlamda eksikliklere sahip olarak yapan mallar ayıplı mal olarak nitelendirilir.

Aynı zamanda kanun, sözleşmeye aykırı olarak yapılan davranışlardan dolayı da ayıplı mal nitelendirmesine yer vermektedir. Sözleşmeye karşıt olan ifa halleri:

• Sözleşmede kararlaştırılan süre zarfı içerisinde mal tesliminin yapılmaması,
• Eğer montaj satıcı tarafından yapılacak ve satıcının sorumluluğunda yer alacaksa, montaj işleminin gerektiği şekilde yapılmama durumu,
• Eğer montaj işlemi tüketici tarafından yapılacaksa, montaj talimatında yer alan bir eksiklik veya yanlış bilgi nedeniyle, montaj işleminin başarılı olmaması veya hatalı olması şeklindedir. Bu durumlar sözleşmeye aykırı ifa kapsamında olup, ayıplı mal kavramından söz etmek mümkündür.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Ayıplı Mal ve Süreler

Tüketici hakları ile ilgili pek çok yasal düzenleme yapılmış, bu düzenlemeler en çok Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde yeniliğe uğramıştır. Yeni Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 28.11.2013 tarihi itibari ile Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. 28.05.2014 tarihinde de yürürlük kazanmıştır. Bu kanun tüketicilerin haklarının çok daha fazla korunmasını hedeflemiş, üreticilere de daha fazla ve kapsamlı sorumluluklar yüklemiştir. Ayıplı mal ile ilgili kısım, TKHK kapsamında yer almaktadır. Bu kanun ile ayıplı mal ile ilgili tanımlar ve genel olarak pek çok kıstas değişikliğe uğramıştır. Ayıplı mal ile ilgili tanım kısmı, çok daha fazla genişletilmiştir. Böylece daha kapsamlı bir durum ortaya çıkmış ve tüketiciler fazlaca korunmaya alınmıştır. Bu sayede mağduriyet yaşamalarının önüne geçilmesi planlanmıştır.

Ayıplı mal ile alakalı olan ihbar süresi, kişinin hak kaybı yaşamasına neden olan bir ölçüttü. Eski Kanun kapsamında bu süre 30 gün olup, tüketici bu süreyi kaçırdığında zarara uğramış vaziyette bulunmaktaydı. Yeni TKHK bu konuyla ilgili olan 10. madde de düzenleme yapmıştır.  Bu düzenlemeye göre, sözleşmeye konu olmuş mal ile ilgili teslim tarihi sonrasında ve altı ay içinde ortaya ayıp çıkması değerlendirilmiştir. Bu süre zarfında ayıp çıkması demek, ayıbın malın teslim tarihinde var olduğunun kabul edilmesi anlamına gelmektedir. Ayrıca diğer önemli bir nokta da, malın ayıplı olmadığının ispatını yapacak olan tarafın satıcı olmasıdır. İspat sorumluluğu, satıcıdadır.

Bu düzenlemede değişiklik de olabilmektedir. Bu değişiklik de tüketici ayıptan haberdar ise olmaktadır. Aynı maddeye göre tüketici, teslim tarihinde ayıpta haberdar ise sözleşmeye aykırı bir durum söz konusu değildir. Bu durum dışındaki ayıplı mallarda, tüketicilerin seçimlik olan hakları sabit ve saklıdır. Eğer satıcı ayıplı mal satışı yapacaksa, malın üzerine ayıplı mal olduğuna dair açıklama koymalıdır. Satıcı buna mutlaka dikkat etmelidir. Bu düzenlemede de tüketicinin hakları korunmaktadır. Ayrıca sadece ayıplı mal ile ilgili etiket konulması yetmez. Satıcının koyduğu ayıplı mal etiketi, tüketici tarafından görülebilecek ve okunabilecek şekilde olmalıdır. Ayrıca ayıp ile ilgili bu etiket alıcıya verilmeli, aynı zamanda ayıba ilişkin açıklamalar da tüketiciye sunulan fatura, fiş veya satış belgesi üzerinde yer almalıdır.

Satıcı, görüldüğü üzere ayıplı maldan dolayı sorumluluk taşır. Satıcının bu alandaki sorumluluğu, iki yıl şeklindedir. Kanunda özel bir düzenleme yapılmaz veya taraflar yapılan sözleşmede daha uzun süre belirtmezse sorumluluk süresi iki yıldır. Ayıbın ortaya çıkması daha sonra da olsa, tüketici bu iki yıllık sürede satıcı ile ilgili sorumluluk kısmına erişebilmektedir. Bu süre içinde ayıp tespit olursa, tüketici seçimlik olan haklarını kullanabilmektedir. Mal tüketiciye teslim edildiği tarihte, bahsi geçen süre başlamaktadır. Satıcının ayıplardan sorumluluğunun 1 yıl olduğu yer, ikinci el satışların yapıldığı yerdir. Ayrıca ayıbın gizlenmesi ve gizlenmesinde ağır kusurlar ile hile kullanılmışsa, bu noktada zamanaşımı hükümleri geçerli olmamaktadır. | Ayıplı Mal Nedeniyle Tazminat ve Alacak Davası