Türkiye’de, arabuluculuk süreci Adalet Bakanlığı bünyesinde yürütülmekte olup, arabuluculuk hizmetleri adliyelerdeki arabuluculuk büroları aracılığıyla sunulmaktadır. Arabuluculuk süreci, ihtiyaç duyulan hallerde sulh hukuk mahkemeleri tarafından da yönetilebilir.

Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Arabuluculuk başvurusu, adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Bu büroların bulunmadığı yerlerde, başvurular arabuluculuk bürosu sıfatıyla görev yapan sulh hukuk mahkemelerine yapılabilir.

Arabuluculuk, aralarında sorun bulunan tarafları bir araya getirerek, aralarında müzakerede bulunmalarını sağlamak ve birbirlerini anlamada yardımcı olmak faaliyete geçirilen bir hizmettir.

Arabuluculuk hizmeti, devlet tarafından görevlendirilmiş olan arabulucular tarafından gerçekleştirilir. Taraflar arasında yaşanan problemin mahkemeye taşınmadan olumlu olarak sonlandırılması için arabuluculuk toplantısı yapılır.

Toplantıda olumlu sonuç çıkarsa taraflar mahkemeye gitmeye gerek duymaz, şayet olumsuz bir sonuç çıkarsa taraflar dava yöntemine başvurabilirler.

Arabuluculuk Toplantısına Kimler Katılabilir ?

Arabuluculuk toplantısına, anlaşmazlığın tarafları, tarafların avukatları yada kanunen seçtikleri temsilcileri ve tarafların rızası dahilinde, anlaşmazlığın çözümüne katkı sağlayabileceğine kanaat getirilen uzman kişiler, müzakere bulunabilirler.

Arabuluculuk Toplantısına Gidilmezse Ne Olur ?

Taraflardan herhangi biri, bir mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmaması nedeni ile arabuluculuk faaliyeti sona erebilir, bu durumda toplantıya katılmayan taraf, tutulan son tutanakta belirtilir ve davada haklı çıksa bile, tüm yargılama giderlerinden sorumlu tutulur.

Arabuluculuk Toplantısı Nerede Yapılır ?

İlk olarak adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına başvuru yapılır.

Arabuluculuk toplantıları, tarafların veya onların avukatlarının katılımıyla, yetkili bir arabulucu tarafından yürütülür. Arabulucu, toplantının gün ve saatini taraflara bildirir. Bildirilen randevu tarih ve saatinde belirtilen adrese gidilerek toplantıya katılım sağlanır.

Arabuluculuk Toplantıları yer, saati davet mektubunda yer almaktadır. Arabulucuk toplantı yerleri genelde arabuluculuk merkezi toplantı salonu yada arabulucu avukata ait toplantı salonunda yapılır.

​​​​​​​Arabuluculuk Başvurusu Ücretli mi ?

Arabuluculuk bürolarına yapılacak başvuru için herhangi bir ücret talep edilmez. Şayet taraflar arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşamazlar ise 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Tarafların anlaşmaları durumunda ücret, aksi yönde bir karar çıkmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir.

Arabulucuya Ne Zaman Başvurulur ?

Aralarında hukuki bir uyuşmazlık bulunan kişiler, bu uyuşmazlığı çözebilmek için üçüncü bir kişinin yardımına ihtiyaç duyabiliyorlar ve bu aşamada devreye arabulucular giriyor. Arabulucuya, dava açılmadan önce başvurulacağı gibi, dava açıldıktan sonra da başvurulabilir.

Şayet taraflar dava öncesinde, arabulucu sayesinde anlaşmaya varırlarsa, dava açılmasına gerek kalmayacaktır. Taraflar dava açıldıktan sonra arabulucuya başvuru yaparlarsa, duruşma en az iki, üç ay ertelenebilir.

Dava açıldıktan sonra taraflar, arabulucu sayesinde anlaşırlarsa, mahkeme davayı görmeyi bırakır ve arabulucu tarafından alınan metin geçerli olur. Eğer anlaşmazlarsa dava kaldığı yerden aynen devam eder ve sonuç mahkeme sonlanınca belli olur.

Arabuluculuğun Avantajları Nelerdir ?

Arabuluculuk tarafların dava yoluna başvurmadan aralarında bulunan sorunun çözümü açısından oldukça avantajlı bir seçenektir. Özellikle dava ile karşılaştırıldığında çok daha fazla avantajı olduğu görülüyor. Bu avantajlardan bazıları şunlardır;

• Taraflar arasındaki sorun, davaya göre çok daha kısa sürede olumlu sonlandırılabilir.
• Davaya göre ciddi anlamda daha ekonomiktir.
• Tarafların arasındaki ilişkilerin son bulmasını önler.
• Arabuluculuk gizli yapılır ve gizli kalır.
• Arabuluculukta, sürecin kontrolü tarafların elindedir.

İş Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Olan Arabuluculuk Nedir ?

Yapılan düzenleme ile 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren işçi, işveren anlaşmazlıklarında dava açmak isteyen taraf, öncelikle arabuluculuk yoluna gitmesi gereklidir ve bu bir zorunluluktur. Çünkü, yapılacak olan arabuluculuk toplantısı ile anlaşmaya varılma şansı yüksektir. Şayet arabulucuya başvurulmadan iş ile alakalı bir dava açılması durumunda dava, dava şartı eksikliğinden dolayı direkt olarak reddedilecektir.

Bundan madde ile işveren ya da işçi aralarındaki anlaşmazlıklarda direk İş Mahkemesi’ne, iş davası açamayacak. Doğrudan İş Mahkemeleri’ ne dava açılması halinde, İş Mahkemesince zorunluluk doğrultusunda ‘usulden’ reddedilecek. İş Mahkemesi zorunluluk doğrulusunda alınan ret kararının hem işverene hatta işçiye tebliğ edilecek.

Hangi İş Davaları İçerisinde Arabuluculuk Zorunlu?

Arabulucuya başvurulmadan evvel İş Mahkemesi’ne uygulanan iş davası başvurularının ret cevabı alınması ise arabulucuya müracaat hakkını başka bir deyişle sahip olunan  yasal hakların kaybolması gibi tesir oluşturmayacak. Çünkü kendine İş Mahkemesi’nin ret kararının tebliğ edilmesi ardından taraflar, arabuluculuk faaliyetlerine başvurabilme ihtimaline sahip olabilecek. Yeni Yasa tasarısında bulunan işveren ve işçi arasındaki uyuşmazlıkların kapsamında tespit edilen bütün anlaşmazlıklarda İş Mahkemesi’ne müracaat gerçekleştirilmeden evvel arabulucuya müracaat edilmesi gerekmektedir.

Buna göre sayılan İş Mahkemeleri Yasa Tasarısı kapsamında İş Kanunu’ na veyahut ferdi ya da toplu iş sözleşmesine bağlı işçi tarafından;

• İşveren alacağı
• Tazminat
• İşe iade davası

İçin İş Mahkemesi gitmeden arabulucuya müracaat gerçekleştirmesi mecburiyeti geldi. Söz hususu mecburilik, İş Mahkemeleri’ nde bu uyuşmazlıklara ait olarak yapılacak davaların müracaat şartları arasında yer almakta.

Çalışanlar kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve çok mesai, senelik izin,  gibi ödemeleri mevzu edinen uyuşmazlıklar konusunda olarak, işverenler ise alacak ve tazminat kalemleri konusunda İş Mahkemesi’nde dava açmadan evvel arabulucuya başvuracak.

Aynı şekilde işçi veyahut işveren iş teması kapsamında birbirlerine ‘hakaret’ etme dolayısı ile ya da işçi doğrulusunda işyerinde tespit edilenişverene ilişkin mal ve malzemelere zarar vermesinden doğan tazminat istekleri de dava evvel arabulucuya başvurularak çözülmeye çalışılacak.  Arabuluculuk Kanunu – Arabulucu Avukat

Arabuluculuk Nihayetinde Uyuşma Sağlanamazsa Ne Olur?

İşçi, yaptığı arabuluculuk faaliyetleri neticesinde davalı ile uyuşma sağlayamaması halinde arabuluculuk faaliyetlerinin nihai tutanağının aslı ya da arabulucu  doğrulusunda  onaylanan bir örneğini alarak, İş Mahkemesi’ ne gerçekleştireceği müracaat şartlarını oluşturabilmektedir.

Eğer davacı bu koşulun getirilmemesi halinde İş Mahkemesi  kendine verilecek  süre içinde ihtiyaç duyulan arabuluculuk belgesini  sunması gerekmektedir.  Aksi durumda İş Mahkemesi yeniden ‘usulden’ davanın reddedilmesi hükmü alınabilmektedir.

Arabuluculuk faaliyetleri 3 haftalık süreci kapsamaktadır. Bu sürede taraflar arasında uyuşma sağlanamaz ise kalifiye hallerde arabulucu doğrultusunda ek 1 hafta  uzatılabilir. Yine taraflar uyuşma sağlayamaz ise  mahkemeye başvurma hakkına sahip olabilmektedir. Arabuluculuk Kanunu – Arabulucu Avukat