Kanunlara göre çocuk, henüz yetişkinlik çağına ulaşmamış olan, anne ve babalarının denetim ve gözetimindeki küçüklerdir.

Çocuğun Ölümü Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Çocuğun ölümü destekten yoksun kalma tazminatı hususunda kanunen bu belirlemeler önem teşkil etmektedir.

Yargıtay içtihatlarında yer alan hükümler de göz önünde bulundurulduğunda, ortaöğretim çağındakiler 20 yaşına kadar, yüksek öğrenimdekiler 25 yaşına kadar ve kız çocuklar henüz evlenmemişlerse 22 yaşına kadar çocuk kapsamına alınmaktadır.

Çocukların Anne ve Babalarına Destekliği

Çocuklar çok küçük yaşlardan itibaren gerek ev işlerinde gerekse de kardeşleri varsa onların bakımı konusunda anne ve babalarına destek olurlar. Erkek çocuklar daha çok evin dışındaki işlerde görev yaparken, kız çocuklar ise genellikle evdeki işlerde annelerinin en büyük yardımcısı olarak kabul edilir. Kırsal kesimdeyse kız ya da erkek ayrımı olmaksızın çocuklar tarım ve hayvancılık işlerinde çalışarak anne ve babalarına destek olurlar.

Her ne kadar çocuklar belirli bir yaşa gelip anne ve babalarının yanından ayrılsalar da, ebeveynlerine hizmet etmeye ve destek olmaya devam ederler. Bu konu Yargıtay’ın pek çok kararında aynı yinelenmektedir. Genel yaşam deneyimleri ve hayatın doğal akışına göre, yetişkin bir insanın anne ve babasına her durumda destek olacağı söz konusudur.

Her türlü hastalıkta yardıma koşmaları, ara sıra da olsa anne ve babalarını görmeye gelip gitmeleri hatta bayram günlerinde ziyaret etmeleri bile destek sayılması için yeterli görülmektedir. Bu yüzden çocukların anne ve babalarına destekliği konusu küçük yaştaki çocuklar ile yetişkinlerin durumunu ayrı ayrı ele almayı gerektirmektedir.

Küçük Çocukların Anne ve Babalarına Desteği

Yardım ve hizmet yoluyla küçük yaştaki çocukların anne ve babalarına destek oldukları, çocuğun çeşitli işlerde çalışarak aile bütçesine katkı sağladığı Yargıtay içtihatlarında yer etmiştir. Bu kapsamda çocuk ölümleri nedeniyle açılan tazminat davaları kapsamında, anne ve babaların destek tazminatını düşük hesaplayan bilirkişi raporlarına dayanılarak verilen yerel mahkeme kararları genellikle Yargıtay’ın bozma kararlarıyla karşılaşmaktadır.

Küçük çocukların anne ve babalarına destek olması, parasal olanaklarla sınırlandırılmaması gereken bir husustur. Bu sebeple çocukların küçük yaştan itibaren ev işlerine yardımcı olma, çalışarak aile bütçesine katkı sağlama gibi davranışları destekten yoksun kalma tazminatının da ana konularından biri haline gelebilmektedir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Belirlenmesi

Destekten yoksun kalma tazminatı zararların oluşmaya başladığı tarih esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu sebeple çocuğun vefatının meydana gelmesiyle birlikte destek ortadan kalktığı için ölümün gerçekleştiği tarih destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama hususunda başlangıç noktası olarak ele alınmaktadır.

Bu konuda tazminat davasının görüldüğü mahkemenin hakimi bilirkişi raporlarına da başvurarak hakkaniyetli bir tazminat belirlemesi yapacaktır.

Emsal niteliğindeki karar Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Bu bağlamda çocuğu ölen her anne ve baba tazminat yükümlülüğü bulunan gerçek veya tüzel kişilerden maddi ve manevi tazminat alabilecek.

Çocuğun ölümü üzerine anne ve babaların açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı davalarında Yüksek Mahkemeler tarafından verilen kararlardaki aykırılıklar, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından giderilerek güncellendi.

Çocuğu ölen anne baba için destek tazminat kararı

Bu noktada Yargıtay’ın ilgili dairelerinde alınan kararlarda, davaya konu olan somut olayların içeriği göz önünde bulundurularak “çocuğu ölenin maddi durumu”, “ölen sigortalının anne ve babasına SGK’dan gelir bağlanması şartı” gibi unsurlara göre tazminat verilip verilmemesine hükmedilmiş, ancak yine Yargıtay’ın almış olduğu başka bir kararda farklı bir hukuki yol izlenmişti.

Nitekim aykırılık yaratan bu kararda da Yüksek Mahkeme, destekten yoksun kalma tazminatı talep eden anne ve babaya yönelik, her ne koşulda olursa olsun çocuğu ölen anne ve babaya söz konusu tazminatın verilmesine hükmedilmişti.

Yargıtay 1. Başkanlık Kurulu’na Talepte Bulunuldu

Konu hakkında araştırma yapan bir kişi; çocuğun ölmesine ilişkin anne ve babaların açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı istemleri hakkında Yargıtay 21. Hukuk, 4. Hukuk, 11. Hukuk, 17. Hukuk, 19. Hukuk dairelerinin vermiş olduğu bağlayıcı kararlar ile Hukuk Genel Kurulu kararları arasında birtakım görüş ayrılıkları olduğunu öne sürdü.

Bunun üzerine Yargıtay 1. Başkanlık Kurulu’na bu aykırılıkların içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesi gerekçesiyle talepte bulundu.

Talebi değerlendirmeye alan Yargıtay 1. Başkanlık Kurulu, söz konusu aykırılıkların sabit olduğunu ve bu aykırılıkların Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından düzeltilmesi gerektiğine hükmetti.

Anne ve Babanın Maddi Durumuna Bakılmaksızın Destek Tazminatı

Daha önceki kararlarda verilen “Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan maaş bağlanması şartı”nın söz konusu destekten yoksun kalma tazminatı için gerekli olmadı sonucuna varıldı.

Bu bağlamda anne ve babanın ölüm gelirine hak kazanması veya kazanmamasının destekten yoksun kalma tazminatı hakkına ilişkin bir engel taşımadığına dikkat çekildi. Bunun sonucunda anne ve babanın çocuklarının ölmesi üzerine talep edecekleri destekten yoksun kalma tazminatı davalarında desteklik ilişkisinin kanıtlanması için SGK’dan gelir bağlanması şartının gerekli olmadığına karar verildi.

Bununla birlikte kararda “Her anne ve babanın, çocuğunun ölümü ile onun desteğinden yoksun kalacağı kabul edilmelidir.” denilerek anne ve babanın varlıklı olması durumunda bile çocuğun ölmesi akabinde hizmet ifasından yararlanamadığı gerekçesiyle destekten yoksun kalmaları durumunun söz konusu olduğuna dikkat çekildi.