Yürütmenin Durdurulması Nedir?

Yürütmenin durdurulması, dava konusu idari işlemin, mahkeme kararıyla geçici olarak askıya alınmasıdır. Bu karar, işlemin iptali talebiyle açılan davada, dava sonuçlanana kadar ortaya çıkabilecek zararların önlenmesini amaçlar.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.27 uyarınca, yürütmenin durdurulması için iki şart aranır:

İşlemin açıkça hukuka aykırı olması,

Uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğurması.

Danıştay, birçok kararında bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerektiğini özellikle vurgulamıştır.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

Yürütmenin durdurulması kararı almak için, idari işlemin iptali davası açılırken ayrıca “yürütmenin durdurulması” talebinde bulunulması gerekir.

Mahkeme, dosya üzerinden ön inceleme yapar.

Şartların oluştuğu kanaatine varırsa yürütmenin durdurulmasına karar verir.

Karar verilirse işlem, dava sonuna kadar uygulanmaz.

Danıştay 10. Dairesi 2016/4852 E., 2018/2314 K. kararında, idarenin işlemi uygulamaya devam etmesi halinde telafisi güç zarar doğacağı anlaşıldığından yürütmenin durdurulmasına hükmedilmiştir.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Kaç Günde Çıkar?

Kanuna göre yürütmenin durdurulması talebi, ivedilikle incelenir. Genellikle mahkemeler bu talepleri 1 ila 4 hafta içinde karara bağlamaktadır. Ancak dosyanın kapsamı ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre bu süre uzayabilir.

Danıştay İçtihatları da, yürütmenin durdurulması taleplerinin geciktirilmeksizin karara bağlanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Çünkü geç verilmiş bir karar, ortaya çıkabilecek zararın önlenmesi açısından etkisini yitirebilir.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır? Danıştay Kararları Işığında Önemli Hususlar

Danıştay İDDK 2007/2394 E., 2009/231 K. kararında, yalnızca hukuka aykırılık veya yalnızca telafisi güç zarar koşulunun bulunmasının yeterli olmayacağı, her iki şartın birlikte aranması gerektiği belirtilmiştir.

Danıştay 6. Dairesi 2013/4521 E., 2014/2567 K. kararında, imar planına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması talebi kabul edilmiştir. Çünkü işlemin uygulanmaya devam etmesi halinde şehircilik açısından geri dönüşü olmayan zararlar doğacağı vurgulanmıştır.

Yürütmenin Durdurulması Nasıl Alınır? Avukat ve Danışmanlık

Yürütmenin durdurulması kararı, idarenin hukuka aykırı işlemlerine karşı bireylerin en önemli güvencelerinden biridir. Ancak talebin kabul edilmesi için dilekçenin doğru hazırlanması, hukuki gerekçelerin güçlü şekilde sunulması ve zamanında başvuru yapılması şarttır.

İlkay Hukuk Bürosu olarak, yürütmenin durdurulması talepli davalarda iddianın hazırlanması, sürecin takibi ve profesyonel avukatlık desteği sunuyoruz.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

Yürütmenin Durdurulması, İdari yargı alanında açılacak tüm iptal davaları kapsamında İdari Mahkeme’ nin kesin kararı alması evvelinde tedbir niteliğinde alınmış bir karar olan yürütmenin durdurulması, idari yargı alanında adli yargı çerçevesindeki ihtiyati tedbir kararı açısından eş değer niceliğe sahip olsa da idari yargıya has niteliklere de sahiptir. Buna göre 2577 sayılı kanunun 27. Maddesi kapsamında gerekli olan düzenlemeleri gerçekleştirilmiştir.

İdari uygulamaların yerine getirilmesi durumunda geri döndürülmesi olanaksız veya zorlu olacak zararların meydana gelmesi ve idari işlemlerin net şekilde hukuki yönden aykırılık teşkil ediyor olmasının koşulları dahilinde meydana gelmesi halinde gerekçe göstererek yürütmenin durdurulması kararı alınabilir.

Yürütmeyi durdurma kararına ilişkin olarak İdari Mahkeme tarafından tersi yönde bir karar alınarak, kaldırılmadığı sürece söz konusu davanın sonlanmasına kadar devamlılığını sürdürür. Görülen davanın neticesi olarak mahkeme tarafından ret kararı alınması durumunda yürütmenin durdurulması kararı hukuki niteliğini ve geçerliliği kaybetmektedir. İlave olarak söz konusu dosyanın işlemden alınması durumunda da eş değer etki teşkil eder.

Yürütmeyi durdurmaya yönelik talepler sadece ilgili iptal davalarında gerçekleştirilebilir. Bu yüzden de yürütmeyi durdurmaya ilişkin olarak ayrı ve farklı bir dava görülmesi söz konusu olmamaktadır.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır? Şartları Nelerdir?

İlgili kanunun 27. Maddesi çerçevesinde;

• Danıştay ya da İdari Mahkemeler kapsamında dava açılması, davaya konu olan işlemin yürütmesini sonlandırmaz.
• Danıştay ve İdari Mahkeme tarafından, idari işlemlerin yerine getirilmesi durumunda geri döndürülmesi olanaksız ya da zorlu olacak zararların meydana gelmesi ve  idari işlemin net biçimde hukuki açıdan aykırılık teşkil ediyor olması koşulları ile beraber söz konusu olması halinde gerekçe şartı ile yürütmenin durdurulması kararı verilebilir.
• Vergi Mahkemeleri kapsamında, vergi uyuşmazlıkları dolayısı ile oluşan davaların açılması, tarh edilmiş vergi, resim ve harçlar gibi benzer mali sorumlulukların ve bunlara zam ve cezalarının dava konusunu teşkil eden kısmının tahsil işlemleri sonlandırılır.

Buna karşın ilgili kanunun 26. Maddesinin 3. Fıkrası kapsamında işlemden kaldırılmış olan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi sürer.

İşlemden kaldırılmış olan dosyanın tekrar işleme sokulması sonucunda ihtirazi kayıt ile verilmiş beyannamelere yönelik uygulanan işlemler ile tahsilat işlemlerinden kaynaklı açılmış davalar, tahsil işleminde durdurma etkisi oluşturmaz.

• Yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebin bulunduğu davalarda ilgili kanunun 16. Maddesinde belirtilmiş olan süreler daha kısa süreli olabileceği gibi, tebliğin memur tarafından doğrudan yapılması konusunda da karar alınabilir.
• Yürütmenin durdurulması kararları genel olarak teminat karşılığı ile alınır. Buna karşın söz konusu tablonun şartlarına göre teminat koşulu göz ardı edilebilir. Söz konusu taraflar arasında teminata dair meydana gelen uyuşmazlıklar, yürütmenin durdurulması ile ilgili karar veren daire, mahkeme  ya da hakim tarafından çözüme kavuşturulur.
• Yürütmenin durdurulması yönündeki taleplerin olduğu davalarda alınan kararlar, Danıştay dava daireleri tarafından alınmış ise konusu çerçevesinde İdari ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurulları kapsamında bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı itirazda bulunulabilir. Bu itiraz süresi 7 gündür.
• Yürütmenin durdurulması kararı alınan davaların dosyaları ilk olarak incelenmekte ve kararı alınmaktadır.

Yürütmenin Durdurulması, İdarenin dava konusu ettiğiniz işleminin dava sonuçlanıncaya kadar dondurulması anlamına gelir. Örneğin; evinizin yıkılmasına karar verilmişse ve siz bu kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız idare mahkemesine başvurarak evinizin yıkılmasına dair kararın iptal edilmesini talep edebilirsiniz.

Ancak dava sonuçlanıncaya kadar eviniz çoktan yıkılmış olacağı için davayı kazansanız bile adalet yerine gelmiş olmayacaktır. Bu gibi durumlarda dava açarken “yürütmenin durudulmasını” talep etmeniz gerekir.

Danıştay Kararı – Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ – DAVA KONUSU İŞLEMDE HUKUKA VE MEVZUATA AYKIRILIK BULUNMADIĞI GEREKÇESİYLE DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLDİĞİ.

TEMYİZE KONU KARARDA İLGİLİ KANUN MADDESİNDE SAYILAN BOZMA NEDENLERİNDEN HİÇBİRİSİ BULUNMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI.

ÖZET: Yatırım ve Ticaret Ltd. Şti. ve xx xx’ın lisans iptaline ilişkin Kurul kararından itibaren 3 yıl süre ile yasaklı sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı şirket tarafından temyiz edilmiştir. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … İdare Mahkemesi’nin …. sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından hükmün onanmasına karar verilmiştir.

İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ – ULUSAL MARKER SEVİYESİNİN GEÇERSİZ ÇIKMASI YANINDA GİZLİ TANK VE DALGIÇ POMPANIN BULUNMASI.

İŞLEMİN İPTALİ YOLUNDAKİ MAHKEME KARARINDA İSE HUKUKÎ İSABET BULUNMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması yanında gizli tank ve dalgıç pompanın bulunması nedeniyle, 5607 sayılı Kanun’un … maddesinin … fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde düzenek ve ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun’un … maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Gaziantep Valisi Davut Gül tarafından geçtiğimiz günlerde yapılan bir açıklama ise binlerce memuru ilgilendiren emsal bir karar niteliğinde. Vali Gül tarafından yapılan açıklamada esnek çalışmadaki memur, evde değilse bu kişiler için 3 bin 150 TL para cezası uygulanacağını duyurdu. Alınan bu kararın benzer durumla için emsal teşkil ettiği ifade ediyor.

Kamu Personeli Çalışma Saatleri İçinde Evde Olmalı

Yeni tip Koronavirüs salgını kapsamında esnek çalışma uygulaması Türkiye genelinde birçok sektörde uygulanmaya başladı. Bu kapsam doğrultusunda evde çalışan kamu personelleri hakkında alınan bir karar herkesi yakından ilgilendiriyor. Gaziantep Valisi Davut Gül, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, esnek çalışma uygulaması kapsamında evlerinden çalışmaya başlayan kamu personellerinin mesai saatleri için evlerinde bulunmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.

Yapılan açıklama kapsamında çalışma saatleri için evinde olmayan bu kişilerin söz konusu kurala uymadıklarının tespit edilmesi halinde 3 bin 150 TL idari para cezası ve disiplin cezalarının uygulanacağını ifade etti. Salgın tehdidi kapsamında en kritik döneme girilmişken alınan bu emsal karar birçok kişiyi yakından ilgilendiriyor.

Vali Gül’ün Kararı Emsal Teşkil Etti

Gaziantep Valisi Davut Gül tarafından geçtiğimiz günlerde alınan emsal niteliğinde bir karar birçok yer için örnek teşkil ediyor. Salgının etkilerinin giderek arttığı son günlerde çok daha sıkı önlemlerin alınmaya başlaması tedirginlik yaratırken, esnek çalışma kapsamında evlerinde olması gereken kamu personelinin ilgili saatler içinde evinde olmaması halinde disiplin ve idari para cezası uygulanacağı bildirildi.

Koronavirüs salgınında vaka ve can kaybı sayısının hızlı bir şekilde artmaya başlamasının ardından salgınla mücadeleye karşı yeni tedbirler de İçişleri Bakanlığı genelgesi kapsamında mahalli idareler tarafından uygulanmaya başladı. 

• Kusursuz Bir Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? Protokol Neden Önemli!
• Ankara’da Vasi Davaları Ne Kadar Sürüyor? 2026 Yılı Ortalama Süreler Kaç Gün?
• Kardeşler Arasında Vasi Kavgası Neden Olur? Mahkeme Hangi Adayı Vasi Tercih Eder?
• Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini Nasıl Yapılır? Ailelerin En Çok Yaptığı 3 Büyük Hataya Dikkat!
• Yurtdışında Yaşayanlar İçin Türkiye’de Dava Rehberi: Türkiye’de Dava Açılmış Ne Yapmalıyım?

Somut olayda, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından cadde üzeri park ettiği araç için kesilen 4 bin liralık otopark ücretinin iptaline ilişkin soluğu mahkemede alan bir kişi, mahkemenin kendisini haklı bulmasının ardından olayın yaşandığı cadde de ücretli otopark ücretinin kaldırılmasına neden oldu.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararı ile Sakar – 1 Caddesi üzerinde yer alan evinin önüne aracını park eden bir kişi, 3 bin 525 TL park otopark ücreti ile karşılaştı. Bunun üzerine olay yargıya taşındı. Eskişehir 2. İdare Mahkemesine açılan davada, Danıştay 8. Dairesinin geçmiş yıllarda aldığı bir karara atıf yapılarak konuya ilişkin yeni bir karar alındı.

Caddede Ücretli Otopark Uygulaması Kaldırıldı

Eskişehir’de yaşanan somut olayda, evinin önündeki caddeye arabasını bıraktığı için yüksek bir ceza ile karşılan kişi, Eskişehir 2. İdare Mahkemesine açtığı davayı kazandı. Verilen cezanın iptali için yaptığı başvuruda, Sakarya – 1 Caddesi üzerinden yer alan binada ikamet eden davacının, otopark ihtiyacının karşılanmadan veya genel otoparklardan ücretsiz olarak yararlanması için yer gösterilmeden ceza kesilmesine ilişkin karar verildi.

Kararda ayrıca emsal teşkil eden farklı unsurlara da dikkat çekildiği görüldü. Belediyenin otopark ihtiyacını karşılamakla sorumlu olduğunu ifade eden mahkeme kararında ayrıca söz konusu cadde için ücretli park uygulamasının kaldırılmasına karar verildi.

Mahkeme Danıştay Kararına Atıfta Bulundu

Eskişehir 2. İdare Mahkemesi tarafından görülen davada evinin önündeki işlet cadde üzerinde yer alan araca ceza kesilmesinin ardından dava açan kişi için sevindirici haber geldi. Mahkeme tarafından Danıştay 8. Dairesinin 2019 yılında aldığı bir karara atıfta bulunarak yeni karar verildi.

3 bin 525 TL’lik otopark ücretinin ödenmemesi için dava açan kişi, mahkeme tarafından verilen kararın ardından bahse konu olan caddede ücretli otopark uygulamasının kaldırılmasına neden oldu. Bu sayede benzer durumda olan birçok kişi için mahkeme emsal niteliğinde bir karara imza atmış oldu.

Pazar Günü Dükkân Açan Esnaf Hakkında Danıştay’dan Emsal Karar

Avcılar’da bir berber, Pazar günü işyerini açmasına izin vermeyen belediye hakkında 1 Mart 2012 tarihinde dava açtı. İstanbul 5. İdare Mahkemesine açılan davada, mahkeme tarafından 30 Nisan 2014’de erkek kuaförünün Pazar günleri kapalı tutulmasına belediye yetkilileri tarafından karar verildiği ifade edildi.

Bu nedenle Pazar günü için işyeri açma ruhsatı alması gerektiğine hükmeden mahkeme berberi haksız buldu.

İstanbul 5. İdare Mahkemesi tarafından verilen kararın ardından erkek kuaförü konuyu üst mahkemeye taşıdı. Danıştay’a kadar uzanan davada Danıştay 8. Dairesi tarafından emsal niteliğinde bir karara imza attı.

Danıştay’dan Dikkat Çeken Karar

İstanbul Avcılar’da belediye ve esnaf arasında yaşanan bir olay Danıştay tarafından emsal niteliğinde bir kararın verilmesine neden oldu. İstanbul 5. İdare Mahkemesi kararını Danıştay 8’inci Dairesine taşıyan esnaf hakkında verilen kararda, mevzuat gereği aynı işi yapan esnaf, çoğunluğun kararına göre işleme tabi olmayacağına ilişkin hüküm olmadığından somut olayda hafta sonu için çalışma izni verilememesi için gerekçe taşımadığı ifade edildi.

Danıştay kararında ayrıca kanunda yer alan istisnai meslek grupları arasında yer almadığı görülen berberin, belediyeye müracaat ederek izin almak suretiyle hafta tatilinde de çalışma hakkının olduğuna dikkat çekildi. Ancak davalı, idarenin davacının hafta tatilinin çalışma hakkını kısıtlandığı gerekçesi ile idare mahkemesinin kararında isabet görülmediği kaydedildi.

Emsal Karar İşyerlerine Asıldı

Danıştay tarafından hafta tatilinde çalışmak isteyen berber esnaf için verilen karar birçok berber tarafından dükkanların camlarına asıldı. Danıştay kararının ardından Pazar günleri de dükkanını açmaya başlayan esnaflar, söz konusu Danıştay kararını dükkanlarının camlarına astılar.

Belediye ve esnaf arasında yaşanan uyuşmazlıkların en temellerinden biri olan çalışma günleri hakkında Danıştay’ın verdiği karar birçok farklı esnaf için emsal niteliği taşıyor. Bu yönüyle Danıştay esnaflar hakkında çalışma günlerine ilişkin emsal niteliğinde bir karara imza atmış oldu. Danıştay kararının ardından Avcılar’daki davacı berber Pazar günleri de çalışmaya başladı.

Geçici süreyle başka bir liseye ataması yapılan teknisyenin gittiği okulda halihazırda 3 teknisyenin çalıştığını görünce teknisyen yaşadığı mağduriyetini bağlı olduğu sendikaya bildirdi. Sendika tarafından yargıya taşınan somut olayda İdare Mahkemesi tarafından yürütmenin durdurulma talebi reddedildi. Kararın temyiz edilmesinin ardından Bölge İdare Mahkemesine intikal eden olayda, hizmet ihtiyacının karşılanma gerekçesinin somut ve nesnel biçimde ortaya konulmadığı gerekçesi ile teknisyenin geçici görevine ilişkin yürütmeyi durdu.

Keyfi veya Ceza Olsun Diye Geçici Görevlendirme Yapılamaz

Lisede görev yapan bir teknisyenin ‘’ihtiyaca binaen’’ geçici görevlendirme ile somut bir gerekçe gösterilmeden başka bir okula gönderilmesinin ardından dava açan mağdur idare mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararını reddetmesinin ardından konuyu üst mahkemeye taşıdı. Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen kararda; söz konusu görevlendirmenin kamu hizmeti gerektiren hallerde, hizmetin teminini tesis etmek için yapılması gerektiği ifade edilerek, görevlendirmenin kamu görevinden kişinin fiilen uzaklaştırılması amacı taşamaması gerektiği vurgulanmıştır. Söz konusu kararda görevlendirmenin amacının somut gerekçe taşımadığı nedeniyle yürütmenin durdurulmasına hükmedilmiştir.

Görevlendirme ile başka okula gönderilen memurun hali hazırda kadro sayısı dört olan okulda mevcut üç teknisyenin olduğuna vurgu yapılarak görevlendirmenin nesnel ve somut gereceklerle tam olarak ortaya konulmadığı için 6 ay süreyle memurun görevlendirilmesinin hukuki uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen kararda açıklanan nedenlere bağlı olarak davacının itirazının kabulüne İdare Mahkemesi’nin vermiş olduğu kararın kaldırılmasına ve teminat alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına oy birliği ile karar verildiği belirtilmiştir. Verilen bu kararın ardından benzer durumdaki birçok kişi için emsal niteliğinde bir karar ortaya çıkmıştır.

Geçici Görevlendirmeye İlişkin Emsal Karar

Somut ve nesnel bir gerekçe ortaya konmadan 6 ay geçici görevle başka okula gönderilen teknisyenin başvurusu üzerine Bilge İdare Mahkemesi tarafından emsal niteliğinde bir karara imza atılmıştır. Söz konusu olayın ardından geçici görevlendirmenin keyfi veya ceza niyeti ile fiilen kadrodan uzaklaştırılma amacı gütmesi halinde yürütmenin durdurulması kararına varılacağı ortaya çıkmıştır.

Geçici Görevle Başka Yere Atanan Memur İçin Bölge İdare Mahkemesinden Emsal Karar

Yaşanan somut olayda teknisyenin farklı okula gönderilmesinin ardından bağlı olduğu sendikaya başvurması ve konuyu yargıya taşımasının ardından benzer durumda olan pek çok kamu çalışanı için emsal niteliğinde bir karar verilmiştir.

İdare Mahkemesi tarafından davacının yürütmeyi durdurma talebinin reddedilmesinin ardından konunun bir üst mahkeme olan Bölge İdare Mahkemesine taşınmasıyla sorun çözüme kavuşmuş ve geçici görevlendirme hakkında mahkeme tarafından durdurma kararı alınmıştır.